Vekâlet görevinin kötüye kullanıldığı taşınmaz işlemi nasıl araştırılır?

Vekâlet görevinin kötüye kullanıldığı iddia edilen taşınmaz işleminde, önce hangi davranışın tartışıldığını belirleyin. Belgedeki temsil yetkisinin aşılmasıyla, yetki bulunsa bile verilen talimata veya vekâlet verenin menfaatine aykırı davranılması aynı inceleme değildir. Yalnız satış bedeline ya da vekâletname fotoğrafına bakarak bütün işlemin sonucunu kesinleştirmeyin.

Yetki, talimat ve yapılan işlemi ayırın​

Türk Borçlar Kanunu’nun 504–506. maddeleri, kapsam ve özel yetki yanında talimata uyma, sadakat ve özen yükümlülüklerini ayrı düzenler. Vekâletnamede satış sözcüğünün bulunmasını, vekilin her koşulda ve istediği biçimde işlem yapabileceği sonucu saymayın.

Belgenin tamamını, eklerini ve varsa sonradan verilen talimatları alın. Araştırılan işlem satış mı, bağış mı, ipotek mi? Yetki türünün ayrıntısı satış ve bağış yetkisi rehberinde açıklanıyor. Buradaki ayrı soru, somut işlemin yetki ve yükümlülüklerle nasıl karşılaştırılacağıdır.

Olayları tek zaman çizelgesinde birleştirin​

Vekâletin düzenlenmesi, talimat, satış, ödeme ve iddianın öğrenilmesi farklı tarihler olabilir. Kayıtlara kendi tarihlerini yazın. Sonradan yapılan bir açıklamayı işlemden önce verilmiş talimat gibi göstermeyin; belgenin kim tarafından ve ne zaman oluşturulduğu anlaşılır kalsın.

Kanunun 508. maddesi vekilin hesap verme ve vekâletle bağlantılı aldıklarını verme yükümlülüğünü düzenler. Satış belgesiyle banka kayıtlarını karşılaştırırken hangi ödemenin hangi işlem için yapıldığını açıklayın. Yalnız düşük bedel iddiasından otomatik iptal, yalnız dekonttan da bütün görevin doğru yerine getirildiği sonucu çıkarmayın.

İşlem henüz yapılmadıysa belirsizliği önce giderin​

Malikin hangi taşınmaz ve işlem için ne istediği açık olsun. Planlanan alıcı, bedel ve ödeme koşulu hakkındaki talimatla hazırlanmış dosyayı karşılaştırın. Talimatın vekâlet verenden geldiğini, hangi işlem ve koşulları kapsadığını açıkça belirleyip dosyaya kaydedin; yalnız vekilin aktardığı sözü bağımsız teyit saymayın. Bir telefon görüşmesini veya mesajı, gereken resmî yetki ve işlem kontrolünün yerine koymayın. Yetkiyi sınırlama veya geri alma düşünülüyorsa gerekli bildirim ve işlem yolunu ilgili noter/tapu birimiyle ve hukukçuyla açıklığa kavuşturun.

İşlem tamamlandıysa üçüncü kişilerin durumu, deliller ve istenebilecek hukuki sonuç ayrıca değerlendirilir. Dosyayı gecikmeden yetkin hukukçuya inceletin. Belirsiz bir iddiayı kamuya açık suçlama olarak yaymak veya taşınmaza fiilen el koymak yerine doğrulanabilir kayıtları koruyun.