Taraflardan biri taşınmaz satışından vazgeçtiğinde önce hangi aşamada olduğunuzu belirleyin. Görüşme, ödeme, satış vaadi, resmî satış ve tescil aynı işlem değildir. “Kapora verdim” veya “henüz anahtarı almadım” demek, sözleşmeden doğan bütün hak ve yükümlülükleri tek başına açıklamaz.
Örneğin yalnız görüşme sırasında para aktarılmasıyla resmî satışın tamamlandığı bir dosya aynı iade sorusuna indirgenmez. Tescil yapılmışsa güncel tapu kaydı ve resmî satış belgesi de dosyada bulunsun. Anahtar teslimini, tapu devrinin kesin göstergesi saymayın.
Paranın hangi geçerli anlaşma ve koşulla verildiğini inceletin. Ceza koşulu veya özel bir cayma/dönme hükmü varsa kendi kapsamı araştırılsın. Satışla aracılık hizmetinin bedelini aynı alacak gibi dosyalamayın; kimin hangi gerekçeyle talepte bulunduğu açık olsun.
Son dosyada tartışmasız ödemeler, tarafların farklı anlattığı olaylar ve eksik belgeler ayrı gösterilsin. Böylece görüşme, arabuluculuk veya uygun başvuru hazırlığında talebin hangi kayda dayandığı anlaşılır.
İşlem aşamasını belgelerle ayırın
İmzalanan metnin tamamını, eklerini, ödeme belgelerini ve varsa resmî işlem kayıtlarını alın. Metnin başlığıyla gerçek içeriği aynı mı? Satış vaadi söz konusuysa satış vaadi rehberindeki şekil ve tescil ayrımını kullanın. Türk Borçlar Kanunu’nun 237. maddesindeki genel şekil çerçevesiyle, varsa işleme özgü özel düzenlemeler birlikte değerlendirilir.Örneğin yalnız görüşme sırasında para aktarılmasıyla resmî satışın tamamlandığı bir dosya aynı iade sorusuna indirgenmez. Tescil yapılmışsa güncel tapu kaydı ve resmî satış belgesi de dosyada bulunsun. Anahtar teslimini, tapu devrinin kesin göstergesi saymayın.
| Belge | Açıklanacak |
|---|---|
| Sözleşme ve ekler | Taraflar, taşınmaz, şekil ve üstlenilen borçlar |
| Ödeme | Kim, kime, hangi işlem ve açıklamayla ödeme yaptı? |
| Vazgeçme bildirimi | Kimden, hangi gerekçeyle, ne zaman ve nasıl iletildi? |
| Resmî kayıt | Başvuru, satış veya tescilin hangi aşamada olduğu |
| Diğer sözleşme | Varsa aracılık ve ayrı hizmet bedelinin dayanağı |
Bağlanma parasıyla cayma parasını karıştırmayın
Türk Borçlar Kanunu’nun 177–178. maddeleri bu iki durumu ayrı düzenler. Sözleşme yapılırken verilen para, cayma parası değil sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır. Cayma parası kararlaştırılmışsa ona ilişkin farklı sonuçlar vardır. Dekonttaki “kapora” kelimesinden tek başına paranın mutlaka yanacağı veya iki kat iade edileceği sonucunu çıkarmayın.Paranın hangi geçerli anlaşma ve koşulla verildiğini inceletin. Ceza koşulu veya özel bir cayma/dönme hükmü varsa kendi kapsamı araştırılsın. Satışla aracılık hizmetinin bedelini aynı alacak gibi dosyalamayın; kimin hangi gerekçeyle talepte bulunduğu açık olsun.
Bildirimin ve talebin kaydını koruyun
Gönderilen metinle karşı tarafa ulaşan metni, tarih ve ekleriyle birlikte saklayın. “Vazgeçtim” açıklamasıyla bedel iadesi, sözleşmenin sona ermesi ve gerekiyorsa sicil sonucu aynı anda tamamlanmış sayılmaz. Belgeleri somut işlem türü ve varsa tüketici işlemi kurallarıyla hukukçuya değerlendirtin; her satışa ortak bir cayma süresi uygulamayın.Son dosyada tartışmasız ödemeler, tarafların farklı anlattığı olaylar ve eksik belgeler ayrı gösterilsin. Böylece görüşme, arabuluculuk veya uygun başvuru hazırlığında talebin hangi kayda dayandığı anlaşılır.
