Rehber Yapay zekanın önerdiği akademik kaynak gerçek mi? Makale künyesi kontrolü

Yapay zekanın verdiği yazar, makale adı veya DOI kaydını açmadan kaynakçanıza eklemeyin. Gerçek bir makalenin bazı bilgilerinin yanlış birleştirilmesi de mümkündür. Başlığı, yazarları, yılı ve yayımlandığı yeri aynı kayıt üzerinde eşleştirin; ardından makalenin gerçekten sizin iddianızı destekleyip desteklemediğini okuyun.

Kaynak listesini başlangıç ipucu olarak kullanın​

Yapay zekadan doğrudan hazır kaynakça almak yerine konuya ait arama terimleri, eş anlamlı kavramlar ve araştırma soruları çıkarmasını isteyebilirsiniz. Böylece varlığı doğrulanmamış uzun bir listeyi temizlemek yerine kendi kaynak taramanızı yönetirsiniz.

Google Scholar, kütüphane araması veya alanınızın veri tabanında başlığı arayın. DOI varsa ilgili kayıtla karşılaştırın. Her yayının DOI taşımaması veya her veri tabanında yer almaması mümkündür; tek bir aramada çıkmaması sahte olduğunun kesin kanıtı değildir.

Künye doğrulama adımları​

1. Makale başlığını tırnak içinde arayın. Çok benzer bir başlıkla karışmadığını kontrol edin.
2. Yayınevi veya derginin makale sayfasını açın. Yazar, yıl, cilt-sayı ve sayfa bilgilerini karşılaştırın.
3. DOI verilmişse kaydın aynı çalışmaya yöneldiğini kontrol edin. DOI’nin biçim olarak düzgün görünmesi yeterli değildir.
4. Özeti okuyup konunun sizin araştırma sorunuzla ilişkisini değerlendirin. Sonra gerekliyse tam metnin yöntem, bulgu ve sınırlılıklarını inceleyin.
5. Kaynakçayı, doğruladığınız gerçek kayıt bilgisiyle oluşturun. Dışa aktarılan künyede de biçim veya eksik alan kontrolü yapın.

Kaynak gerçek olsa da iddia yanlış olabilir​

Bir makalenin varlığını doğrulamak, yapay zekanın o makaleye atfettiği sonucu doğrulamaz. Çalışma farklı bir örneklem, ülke veya yöntem kullanmış olabilir. Yanıttaki iddianın hangi bulguya dayandığını ayrı kontrol edin.

Örneğin yalnız üniversite öğrencileriyle yürütülen bir çalışmayı bütün yaş grupları için kesin sonuç gibi aktarmayın. Araştırmacıların belirttiği sınırlılıkları ve sonucun neyi kanıtlamadığını koruyun.

Tam metne erişemiyorsanız bunu belirtin. Yalnız özeti okuduğunuz halde bütün çalışmayı incelemiş gibi yazmayın. Üniversite kütüphanenizin erişim seçeneklerine veya yazarın paylaştığı izinli sürümlere bakabilirsiniz; eksik erişimi uydurma ayrıntıyla kapatmayın.