Rehber Yapay zeka ai cover

Bir yapay zekâ cover’ını yayımlamadan önce üç ayrı hakkı kontrol edin: eserin söz ve bestesine ait haklar, kullanılan kayıt veya altyapının hakları ve taklit edilen gerçek kişinin sesi üzerindeki izinler. Yalnızca yapay zekâ aracının çıktıyı üretmeye izin vermesi, bu hakların tamamının size geçtiğini kanıtlamaz. Eser, kayıt ve ses için izin ya da geçerli bir lisans gösteremiyorsanız cover’ı herkese açık biçimde paylaşmayın; yalnızca hak sahibi veya yetkili temsilciden alınmış yazılı koşullarla ilerleyin.

Önce cover’ın hangi malzemeleri kullandığını ayırın​

Bir cover’da birbirinden farklı hak katmanları bulunabilir. Şarkının söz ve bestesi, mevcut ticari kayıttan alınan vokal veya enstrüman parçaları, yapay zekâ ile taklit edilen şarkıcının sesi ve kapak görseli aynı izinle kapsanmayabilir. Özellikle başka bir sanatçının kayıt dosyasını yükleyip dönüştürmek, yalnızca yeni bir beste üretmekten farklıdır.

Aşağıdaki ayrım, hangi belgeyi aramanız gerektiğini gösterir:
Bu tablo bir lisans yerine geçmez. Telif süresi, ülke, kullanım şekli, platform ve ticari amaç sonucu değiştirebilir. Türkiye’de gerçek kişiye ait ses örneklerinin bir hizmete yüklenmesi veya işlenmesi ayrıca kişisel veri bakımından değerlendirme gerektirebilir. Veri sorumlusu, kişiye verinin kim tarafından, hangi amaçla, kimlere aktarılabileceğini, yöntemini ve hukukî sebebini açıklamalıdır; bu bilgilendirme, açık rıza alınsa bile ayrıca yapılır.

Yayımlamadan önce izin dosyasını oluşturun​

İzinleri yalnızca sohbet mesajı veya sözlü konuşma olarak bırakmayın. Belgenin hangi eseri, hangi ses kaydını veya hangi ses modelini kapsadığını; yapay zekâ ile dönüştürme, yayımlama, para kazanma, reklamda kullanma, yeniden dağıtma ve gerektiğinde silme taleplerini açıkça göstermesine dikkat edin. Belirsiz ifadeler, örneğin “her türlü kullanım” veya “tüm içerikler”, sonradan hangi hakkın verildiğini kanıtlamayı zorlaştırabilir. Açık rızanın belirli bir konuya, bilgilendirmeye ve özgür iradeye dayanması gerektiği; belirsiz ve kapsamı sınırsız rızaların sorun oluşturabileceği KVKK açıklamalarında belirtilmektedir.

Kullanabileceğiniz varsayımsal kısa talep metni şöyledir: “Bu izin, eser/kayıt/ses içeriğinin yapay zekâ destekli cover üretiminde kullanılmasını, yayımlanmasını ve ticari kullanım varsa gelir elde edilmesini kapsar. İzin başlangıç-bitiş tarihi arasında, [ülke veya dünya çapında] geçerlidir.” Bu metin tek başına hak sahiplerinin tamamını temsil etmeyebilir; her hak sahibi veya yetkili temsilci için ayrı onay gerekebilir.

Kontrol sırasını uygulayın​

İzin belgelerini ve kullandığınız girdileri tek klasörde saklayın. Aşağıdaki sıra, bir unsur belirsiz kaldığında paylaşımı durdurmanızı sağlar.

1. Eserin kimlik bilgilerini yazın. Şarkı adı, söz yazarı, besteci, özgün kayıt, kullanılan yapay zekâ aracı ve üretim tarihini kaydedin. Eserin yalnızca adını bilmek, hak sahibini belirlediğinizi kanıtlamaz.
2. Her hak katmanı için yetkili kişiyi belirleyin. Söz-besteden sorumlu hak sahibi, kayıt sahibi ve taklit edilen sesin sahibi aynı kişi değilse her birinden ayrı izin veya lisans koşulu isteyin.
3. Yazılı izin kapsamını karşılaştırın. Belgede yapay zekâ ile dönüştürme, kamuya açık paylaşım, ticari kullanım, süre, bölge ve platformların açıkça bulunup bulunmadığını kontrol edin. Eksik kapsam varsa eseri yayımlamayın.
4. Yapay zekâ aracının güncel koşullarını okuyun. Yüklediğiniz sesin saklanması, model eğitimi, üçüncü taraflara aktarılması ve çıktının ticarî kullanımına ilişkin hükümleri kontrol edin. Araç koşulları, üçüncü kişilerin telif veya kişilik haklarını ortadan kaldırmaz.
5. Ses sahibinin onayını ayrıca doğrulayın. Gerçek bir sanatçının sesi tanınabilir biçimde taklit ediliyorsa, izin belgesinde özellikle ses benzerliği, yapay zekâ kullanımı ve yayımlama amacı yer alsın. İzin yoksa sanatçının adıyla veya onun söylediği izlenimi vererek paylaşmayın.
6. Paylaşım metnini gerçeğe uygun hazırlayın. İçeriğin yapay zekâ destekli olduğunu ve sanatçının onayladığı izlenimini yalnızca gerçekten izin varsa belirtin. İzin bulunmayan bir çalışmayı sanatçı söylemiş gibi sunmayın.
7. Son kanıt kontrolünü yapın. İzin dosyasını, sürüm veya tarih bilgilerini ve yayımlanan dosyanın izin verilen sürümle aynı olduğunu karşılaştırın. Bir hak sahibi, kapsam veya kullanım amacı doğrulanamıyorsa dosyayı yayımlamak yerine eksik belgeyi tamamlayın.

İzin var, ama paylaşım yine de sınırlı olabilir​

Bir kişinin sesini kullanma izni, şarkının bestesini veya özgün kaydını kullanma izni anlamına gelmez. Aynı şekilde bir cover lisansı, başka bir sanatçının sesini yapay zekâyla taklit etme yetkisi vermeyebilir. İzin belgesi yalnızca belirli bir platformu veya belirli bir süreyi kapsıyorsa başka platforma yükleme ya da reklamda kullanma ayrıca onay gerektirebilir.

İzin sonradan geri çekilmişse, kapsamı aşan bir kullanım yapıldıysa veya hak sahibi olduğundan emin olmadığınız biri onay verdiyse içeriği gizleyin; dosyanın nerede yayımlandığını ve hangi belgenin dayanak gösterildiğini listeleyin. Hak sahibinden gelen bildirime yanıt verirken yeni bir kullanım iddiasında bulunmak yerine eser kimliğini, izin belgesini, yükleme tarihini ve kaldırma talebinin hangi içeriğe ilişkin olduğunu netleştirin. Bu rehber hukukî görüş değildir; özellikle ticari yayın, reklam, dağıtım veya tanınmış bir sanatçının ses taklidi söz konusuysa yayımdan önce Türkiye’de fikrî mülkiyet ve kişisel veri alanında çalışan bir hukukçudan somut dosya incelemesi alın.