Taşınmaz üzerindeki ihtiyati tedbir, uyuşmazlık sırasında hakkı korumaya yönelik geçici bir hukuki korumadır. Kaydı görmek, davanın kesin olarak kazanıldığı veya bütün tapu işlemlerinin her durumda yasaklandığı sonucunu tek başına vermez. Hangi işlem ve taşınmaz hakkında neye karar verildiği, kararın tam metninden araştırılır.
Mahkeme, dosya ve karar tarihini alın. Tedbir bütün parseli mi, belirli payı mı, bağımsız bölümü mü veya belirli işlemi mi ilgilendiriyor? Karardaki taşınmaz tanımıyla işlem yapmak istediğiniz kaydı aynı dosyada karşılaştırın.
Örneğin aynı parselde bir pay hakkında tedbir görülüyorsa, bütün taşınmaza dair genel bir söz yerine hangi pay ve hangi tasarrufun etkilendiği açıklansın. Bu örnek işlemin yapılabileceğine ilişkin izin değildir. İnceleme tamamlanmadan satış gününü kesinleştirmek veya ödeme koşullarını varsayıma bağlamak belirsizliği büyütür.
Kaldırıldığı söyleniyorsa karar örneği, bildirim ve kayıttaki güncel karşılık birbiriyle eşleşsin. Süre veya başvuru yolu gerekiyorsa karar ve tebliğ bilgileriyle gecikmeden hukuki değerlendirme alın; kaydı kendiniz yorumlayıp tedbire aykırı işlem denemeyin.
Tedbirin kapsamını karar metninden okuyun
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389. maddesi, mevcut durumun değişmesi veya gecikme nedeniyle hakkın elde edilmesinin güçleşmesi ve zarar tehlikesi gibi koşulları düzenler. Kanunun 391. maddesi de kararın neyin üzerinde ve ne tür bir tedbir getirildiğini açık göstermesini ister. Bu yüzden yalnız kayıttaki kısa “tedbir” ifadesiyle yetinmeyin.Mahkeme, dosya ve karar tarihini alın. Tedbir bütün parseli mi, belirli payı mı, bağımsız bölümü mü veya belirli işlemi mi ilgilendiriyor? Karardaki taşınmaz tanımıyla işlem yapmak istediğiniz kaydı aynı dosyada karşılaştırın.
| Kontrol | Dosyada aranacak |
|---|---|
| Kimlik | Parsel, bağımsız bölüm ve varsa pay eşleşmesi |
| Yasak veya önlem | Kararın tam olarak yapılmasını/yapılmamasını istediği işlem |
| Güncellik | İlk karardan sonraki değişiklik, kaldırma ve bildirim |
| Satış | Planlanan devrin güncel karar kapsamıyla ilişkisi |
Tedbir kaydı varken satış düşünülüyorsa
Satıcının “dava bitti” veya “satışa engel değil” açıklamasını tek başına yeterli saymayın. Güncel tapu kaydını, mahkeme kararını ve sonradan verilmiş kararları birlikte ilgili tapu birimine ve hukukçuya inceletin. Başka daire veya başka pay hakkında verilen kaldırma kararını kendi işleminize taşımayın.Örneğin aynı parselde bir pay hakkında tedbir görülüyorsa, bütün taşınmaza dair genel bir söz yerine hangi pay ve hangi tasarrufun etkilendiği açıklansın. Bu örnek işlemin yapılabileceğine ilişkin izin değildir. İnceleme tamamlanmadan satış gününü kesinleştirmek veya ödeme koşullarını varsayıma bağlamak belirsizliği büyütür.
İtirazı kaldırma kararıyla karıştırmayın
Kanunun 394. maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça itiraz uygulamayı durdurmaz. Değiştirme veya kaldırma ise kendi koşullarına ve kararına bağlıdır. Başvuru dilekçesini, kabul edilmiş kaldırma kararı gibi sunmayın. Kanunun 397. maddesindeki ilgili yerlere bildirim adımını da dosyada araştırın.Kaldırıldığı söyleniyorsa karar örneği, bildirim ve kayıttaki güncel karşılık birbiriyle eşleşsin. Süre veya başvuru yolu gerekiyorsa karar ve tebliğ bilgileriyle gecikmeden hukuki değerlendirme alın; kaydı kendiniz yorumlayıp tedbire aykırı işlem denemeyin.