Ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle taşınmaz devri nasıl incelenir?

Ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle taşınmaz devri incelenirken, verilen malvarlığı karşılığı ile üstlenilen bakım borcu birlikte okunmalıdır. Tapuda bir devrin bulunması, bakımın nasıl kararlaştırıldığını ve fiilen yerine getirilip getirilmediğini tek başına açıklamaz. Sadece “ona baktı” veya “hiç bakmadı” anlatımıyla da sözleşmenin bütün hukuki sonucu belirlenemez.

İşlemin türünü ve resmî dayanağını belirleyin​

Türk Borçlar Kanununun 611. maddesi, bakım borçlusunun bakım alacaklısını ölünceye kadar bakıp gözetmeyi; bakım alacaklısının da malvarlığını veya bazı malvarlığı değerlerini devretmeyi üstlendiği sözleşmeyi düzenler. Bakım borçlusunun mirasçı atanması durumunda miras sözleşmesine ilişkin hükümler uygulanır. Hayatta yapılan taşınmaz devriyle ölümden sonra sonuç doğuracak kazandırmayı aynı kabul etmeyin.

Kanunun 612. maddesi, mirasçı ataması içermese bile miras sözleşmesi şeklini esas alır. Ayrıca devletçe tanınmış bakım kurumuyla yetkili makamın belirlediği koşullara uygun yapılan sözleşme için yazılı şekil istisnası bulunur. Bu yüzden herhangi bir imzalı aile belgesini geçerli resmî işlem saymak da bütün ihtimallere tek şekil cümlesi uygulamak da doğru olmaz. Belgenin türünü, düzenlendiği usulü ve işlemin dayanağını inceleyin.

Taşınmaz, bakım borcu ve gerçekleşen işlemi eşleştirin​

Sözleşmede adı geçen taşınmaz veya pay ile tapudaki devir aynı mı? Taraflar kim, karşılık olarak hangi bakım yükümlülükleri öngörülmüş, fiilî bakım hangi dönemde nasıl yürütülmüş? Bu soruları ayrı belge alanlarına bağlayın.


TBK 614 bakım borcunun kapsamını; 613 ise taşınmaz devreden bakım alacaklısının kanuni ipotek hakkını düzenler. Güvence hakkının bulunması ile tapuda hangi güvencenin gerçekten kurulmuş olduğunu ayrı kontrol edin. Bir dosyada “bakım karşılığı devir” yazması, bütün teminat işlemlerinin tamamlandığını göstermez.

Bakımın yerine getirildiği iddiasında yalnız toplu bir masraf listesiyle yetinmeyin. Giderin kimin için, ne zaman ve hangi edimle bağlantılı olduğunu ayırın. Buna karşılık her para harcamasını bakım borcunun bütünüyle ifası veya her aile tartışmasını ihlal saymayın. Başkalarının hesaplarına veya özel sağlık verilerine izinsiz erişerek kayıt toplamaya çalışmayın; eldeki belgeleri gereksiz kişisel ayrıntılarla açık forumda yayımlamayın.

İddia edilen soruna uygun hukuki değerlendirme yapın​

Sözleşmenin kurulması, bakımın yerine getirilmesi ve mirasçıların ileri sürdüğü talepler farklı inceleme alanlarıdır. TBK 615 mirasçıların tenkis ve alacaklıların iptal haklarını saklı tutar. Kanunun 616–618. maddelerinde sona erme ve bunun sonuçları farklı koşullarla düzenlenir. Devamın çekilmez hale geldiği iddiasıyla basit bir edim uyuşmazlığını aynı otomatik tapu geri dönüşü sonucuna bağlamayın; 617. maddedeki somut koşullar ve hâkimin değerlendirmesi önemlidir.

İleri sürülen sorun gerçekte gizlenen bağış veya mirasçıdan mal kaçırma amacıysa, muris muvazaası rehberindeki amaç ve delil ayrımı ayrıca incelenir. Bakım iddiası bulunması her devri kendiliğinden geçerli kılmaz; aile içindeki eşitsizlik de tek başına muvazaa sonucunu kurmaz. Somut talep ve taraflar, sözleşme ile kayıt zinciri üzerinden değerlendirilmelidir.

Sık sorulan soru​

Bakım borçlusu taşınmazı başka birine devretmişse yalnız eski sözleşmeye bakmak yeterli mi?​

Güncel malik, aradaki devir ve sicildeki hak/güvence kayıtları da dosyaya alınmalıdır. Eski sözleşme önemini korusa da üçüncü kişiye yöneltilecek talep ve bunun hukuki koşulları ayrıca incelenir; sadece eski belgeye bakarak güncel tapunun otomatik geri döneceği söylenemez.