Kiracının sözleşmeye aykırı kullanımı hangi delillerle tespit edilir?

Kiracının sözleşmeye aykırı kullandığı ileri sürülüyorsa önce hangi yükümlülüğün hangi somut davranışla ihlal edildiği açıklanmalıdır. “Sözleşmeye uymuyor” ifadesi tek başına olay, belge ve hukuki sonucu göstermez. Sözleşme metniyle fiilî kullanımın doğru döneme ait karşılaştırmasını hazırlayın.

İddianın dayandığı hükmü açık yazın​

İmzalı sözleşmeyi, ilgili ekleri ve sonraki geçerli değişiklikleri bir araya getirin. Eski taslakla son metni veya kiraya verenin sonradan tek başına istediği kuralı aynı belge saymayın. Bir hükmün yazılı olması da onun her olayda geçerli ve uygulanabilir olduğunu tek başına göstermez; emredici kurallarla ilişkisi ayrıca incelenir.

Türk Borçlar Kanununun 316. maddesi sözleşmeye uygun ve özenli kullanım yükümlülüğünü düzenler. Yenilik, alt kira veya kullanım devri iddiasında 321–323. maddelerdeki kendi koşulları da araştırılır. Bu farklı iddiaları tek bir “kötü kullanım” başlığına sıkıştırmayın.

Belgenin neyi gösterdiğini dar tutun​

Fotoğraf görüntüyü, servis raporu kapsamındaki teknik bulguyu, yazışma tarafın açıklamasını gösterebilir. Hiçbiri her durumda bütün iddiayı ve neden ilişkisini tek başına tamamlamaz. Tarihsiz fotoğrafı belirli kira döneminin kesin kaydı, komşudan duyumu doğrudan gözlem gibi sunmayın. Kiracının karşı açıklamasını ve ilgili izin yazısını dosyadan çıkarmayın.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 189 ve 199. maddeleri, delilin hukuka uygunluğu ve belge kavramı bakımından önemlidir. Özel alana izinsiz girerek kanıt toplamayın; kaydın nasıl elde edildiği belirsizse bu sorunu da açıklayın. Delil kaybı ihtiyacında 400–403 kapsamındaki tespit yolu somut şartlarıyla ayrıca değerlendirilebilir.

Tespitle fesih ve tahliyeyi ayırın​

Bir iddianın belgelenmesi, kilit değiştirme veya eşyayı çıkarma yetkisi değildir. TBK 316'daki yazılı ihtar kuralı ve özel hâller, olayın gerçek niteliğiyle uygulanır. Genel ihtarnameyi okumak için kiracıya gelen ihtar rehberini kullanın; hangi süre veya başvuru yolunun gerektiğini dosyayla hukuken belirleyin.

Sık sorulan soru​

Eski teslim kaydı bulunmuyorsa hiçbir iddia incelenemez mi?​

Bu kesin sonuç çıkmaz. Diğer tarihli kayıtlar, teknik bulgular ve taraf açıklamaları birlikte değerlendirilir; başlangıç durumu bilinmiyorsa tahminle tamamlanmaz.