İrtifak hakkının sınırları tapu ve proje üzerinden nasıl belirlenir?

İrtifak hakkının sınırını yalnız tapuda geçen kısa addan veya arazideki kullanım izinden belirlemeyin. Hangi hak türünün, kimin lehine, hangi taşınmaz üzerinde ve hangi yetkilerle kurulduğu açıklanmalıdır. Sicil, dayanak belge ve varsa ilgili plan aynı hak için birlikte okunur.

Önce tescilin neyi açıkça belirlediğini görün​

Taşınmaz lehine irtifak bakımından Türk Medeni Kanununun 787. maddesi, irtifaktan doğan yetki ve yükümlülükleri açıkça belirlediği ölçüde tescili esas alır. Tescilden açıkça anlaşılmayan kapsamın ise tescilin sınırları içinde kazanma sebebine veya uzun süredir davasız ve iyiniyetli kullanılış biçimine göre belirlenmesini düzenler.

Bu sıralama önemlidir: Bugün daha geniş kullanılıyor olması, açık tescil sınırının kendiliğinden genişlediğini göstermez. Kullanım geçmişiyle sicili çatıştıran bir iddia varsa kendi başınıza yeni hak sınırı çizmek yerine somut belge zincirini hukukçuya inceletin.

Her çizimi hakkın kuruluş eki saymayın​

Satış ilanına sonradan çizilmiş güzergâh, onaylı proje ve sicildeki hakka dayanak plan aynı belge değildir. Planın hangi işlem için düzenlendiğini, kayıtla bağlantısını ve varsa sonraki değişiklikleri bulun. Eski parsel numarası kullanılmışsa güncel parsel bağlantısı teknik olarak açıklansın.

Metre veya güzergâh bilgisi varsa arazideki yerinin uzman tarafından eşleştirilmesini isteyin. Ekrana çizgi çekerek komşunun hangi alanı kullanabileceğine karar vermeyin. Elektrik ve su hattı gibi özel örneklerde mecra irtifakı araştırmasındaki kuruluş ve teknik konum ayrımı da korunur.

Yararlananı ve kullanım türünü ayrı kontrol edin​

Taşınmaz lehine bir hakla kişi lehine hak aynı yararlanma düzenini kurmaz. İntifa veya üst hakkı gibi özel türlerin kendi kapsam ve kuruluş hükümleri de ayrıca incelenir. İrtifakın yararlananını açıklayan rehber bu ayrımı gösterir. Geçiş yetkisini kendiliğinden park, yapı veya başka tesis kurma yetkisine dönüştürmeyin; hangi yetkinin gerçekten verildiğini kayıt üzerinden belirleyin.

Sık sorulan soru​

Yıllardır kullanılan alan tapudaki hakla aynı mı kabul edilir?​

Kullanımın hukuki etkisi, tescilin açıklığı ve sınırlarıyla birlikte değerlendirilir. Kullanım izi tek başına açık kaydı değiştiren belge değildir.