İngilizce metni Türkçeye çevirmek için ChatGPT’ye nasıl komut verilir?

İngilizce metni ChatGPT’ye gönderirken yalnızca “Türkçeye çevir” demek yerine hedef dili, üslubu, biçim kurallarını ve metnin tamamını açıkça belirtin. En pratik komut; metni üç tırnak arasına alıp çevirinin anlamı korumasını, özel adların ve biçimlendirmenin nasıl ele alınacağını söyleyen hazır bir şablon kullanmaktır. Böylece metni doğrudan sohbete yapıştırabilir, uzun bir belgeyse dosya olarak ekleyip aynı talimatı verebilirsiniz.

Kopyalanabilir çeviri komutu​

Aşağıdaki komutta köşeli parantez içindeki bölümleri ihtiyacınıza göre değiştirin:


Bu komutta “metnin amacı” ve “istenen üslup” bölümleri önemlidir. Aynı cümle, resmî bir e-postada daha ölçülü; reklam metninde daha akıcı; teknik belgede ise terim tutarlılığı korunarak çevrilmelidir. Komutun başında görevi, sonrasında metni vermek; metni ayırmak için üç tırnak kullanmak, talimatla çevrilecek içeriğin karışmasını önlemeye yardımcı olur.

Adım adım nasıl kullanılır?​

1. Çevrilecek metni hazırlayın. Metni eksiksiz kopyalayın; başlık, tablo, madde işaretleri ve metnin bağlamını mümkün olduğunca koruyun. Yalnızca bir cümle çevrilecekse önceki veya sonraki cümleyi de eklemek, zamirlerin ve terimlerin doğru anlaşılmasına yardımcı olabilir.
2. Komutu ChatGPT’ye gönderin. Yukarıdaki şablonu yeni bir sohbete yapıştırın ve köşeli parantez içindeki açıklamaları gerçek bilgilerle değiştirin. Örneğin üslup alanına “müşteriye gönderilecek resmî ama sıcak e-posta” yazabilirsiniz.
3. İngilizce metni komutun sonuna ekleyin. Metni “İngilizce metin” bölümündeki üç tırnağın arasına yerleştirin. Bu bölüm dışındaki talimatları metnin içine karıştırmayın.
4. Çeviriyi kontrol edin. Özel adları, sayıları, tarihleri, ölçü birimlerini, olumsuzlukları ve “must”, “may”, “should” gibi yükümlülük veya olasılık bildiren ifadeleri özgün metinle karşılaştırın. Akıcı görünmesi, çevirinin her ayrıntıyı doğru aktardığını tek başına kanıtlamaz.
5. Gerekirse düzeltme komutu verin. Sorunlu bölümü göstererek “3. paragrafı anlamı değiştirmeden daha resmî çevir; teknik terim olan ‘X’i İngilizce bırak” gibi açık bir takip komutu yazın. Böylece tüm metni baştan belirsiz biçimde istemek yerine yalnızca gerekli kısmı düzelttirebilirsiniz.

Farklı amaçlar için hazır komutlar​

Kısa ve doğal bir çeviri için şu komutu kullanabilirsiniz:


Resmî yazışmalarda ise üslubu ayrıca belirtin:


Teknik metinlerde terim sözlüğü eklemek daha güvenlidir:


Terim karşılıkları kurumunuzda veya projenizde farklıysa bunları komuta ekleyin. Bu, aynı metin içinde bir terimin bazen “dağıtım”, bazen “yayına alma” olarak çevrilmesini azaltır; ancak belirlediğiniz karşılıkların alanınıza uygun olduğunu ayrıca kontrol etmeniz gerekir.

Metin uzunsa veya dosyadaysa​

Uzun bir metni doğrudan yapıştırmak yerine desteklenen bir belgeyi sohbete ekleyip çeviri talimatını ayrıca yazabilirsiniz. ChatGPT, yüklenen belgeler üzerinde çalışabilir; ancak dosyanın okunabilir olması ve önemli ayrıntıların özgün metinle karşılaştırılması gerekir. Özellikle sözleşme, hukuk, tıp, finans veya güvenlik metinlerinde çeviri; uzman incelemesinin yerine geçmez.

Komutun sonucunu nasıl değerlendirmelisiniz?​

Çeviri akıcıysa bu, metnin üslubunun ve anlamının bütünüyle doğru olduğu anlamına gelmez. Özellikle deyimler, mizah, kültürel göndermeler, hukukî yükümlülükler ve teknik terimler bağlama göre değişebilir. ChatGPT’den “çeviride anlamı değiştirebilecek belirsiz ifadeleri ayrıca listele” istemek, kontrol edilmesi gereken noktaları bulmanıza yardımcı olur; fakat bu liste metnin kesin olarak hatasız olduğunu kanıtlamaz.

Son kontrol için şu takip komutunu kullanabilirsiniz:


Bu karşılaştırma; sayı, tarih, kişi adı, olumsuzluk, koşul ve yükümlülük ifadelerini denetlemek için yararlıdır. Yine de yayımlamadan veya resmî amaçla kullanmadan önce özellikle kritik bölümleri İngilizce bilen yetkin bir kişiyle karşılaştırın.