İmar kirliliğine neden olma suçu nedir? Yapı sahipleri için temel kavramlar

İmar kirliliğine neden olma suçu, ruhsata ilişkin her eksikliğin aynı biçimde değerlendirildiği tek bir durum değildir. Türk Ceza Kanunu'nun 184. maddesinde ruhsatsız veya ruhsata aykırı bina, şantiye bağlantıları ve izinsiz sınai faaliyet için farklı hükümler bulunur. Yapı sahibinin önce somut işlemi, yapıyı ve tarihleri belirlemesi gerekir.

Kanunda hangi fiiller düzenleniyor?​

Türk Ceza Kanunu'nun 184. maddesinin ilk fıkrası, ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak bina yapan ya da yaptıranı düzenler. İkinci fıkra, ruhsatsız başlayan inşaat şantiyesine elektrik, su veya telefon bağlantısına izin verme hakkındadır. Üçüncü fıkra, yapı kullanma izni alınmamış binada sınai faaliyete izin verme fiilini ayrı ele alır.

Bu nedenle tapuda malik olmayı tek başına bütün fiillerin faili sayılmakla eşitlemeyin. Kimin ne yaptığı, hangi izinle hareket ettiği ve olayın zamanı dosyada değerlendirilir.

Bina ile daha geniş yapı kavramını ayırın​

İmar Kanunu'nun 5. maddesinde yapı ve bina farklı kapsamda tanımlanır. Ceza hükmünün ilk fıkrası özellikle “bina” kavramını kullanır. Bahçe içindeki her imalatın veya her tadilatın aynı suç kapsamında olduğu sonucunu yalnız fotoğraf üzerinden çıkarmayın.

Yer ve tarih istisnalarını bütün maddeye yaymayın​

Kanunun 184. maddesinin dördüncü fıkrasındaki belediye sınırları veya özel imar rejimi uygulanan yer koşulu, üçüncü fıkra hariç tutularak düzenlenmiştir. Altıncı fıkradaki 12 Ekim 2004 öncesi yapılmış binalara ilişkin istisna ise yalnız ikinci ve üçüncü fıkralar içindir. Bu istisnayı ilk fıkra dahil her olay için otomatik muafiyet gibi okumayın. Yürürlük konusu ayrıca Kanunun 344. maddesiyle birlikte değerlendirilir.

İdari işlem ile ceza dosyası farklıdır​

İmar Kanunu'nun 32. maddesindeki ruhsata aykırılık işlemleriyle TCK kapsamındaki ceza değerlendirmesi aynı süreç değildir. Belediyedeki tutanak, mühürleme veya yıkıma ilişkin belgeyi ceza dosyasının sonucu olarak yorumlamayın.

Kanunun 184. maddesinin beşinci fıkrası, binanın imar planına ve ruhsatına uygun hale getirilmesine belirli sonuçlar bağlar; kapsamı birinci ve ikinci fıkralardır. Yalnız para ödemek veya başvuru yapmak, bu şartın yerine geldiğini göstermez. Her aykırılığın izinle giderilebileceği de varsayılamaz.

Sık sorulan sorular​

Elektrik veya su aboneliği binanın bütün işlemlerini uygun hale getirir mi?​

Abonelik bulunmasını ruhsat ve proje uygunluğunun yerine koymayın. Kanundaki fiil ve izinler kendi koşullarıyla incelenir.

Dosya incelenirken hangi belgeler hazırlanmalı?​

Ruhsat ve projeler, yapım tarihine ilişkin kayıtlar, tapu, yer bilgisi, tutanaklar ve tebligatları birlikte hazırlayın. Süre veya savunma değerlendirmesi için somut dosyayla hukuki yardım alın.