Hükmen reddi miras nedir?

Hükmen reddi miras, mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması halinde mirasın kanunen reddedilmiş sayılmasıdır. Sonradan bir borç mektubu gelmesi, bu koşulların kendiliğinden kanıtlandığı anlamına gelmez. İncelemenin merkezinde ölüm tarihindeki mali durum bulunur.

Ret beyanından farkı nedir?​

Türk Medeni Kanunu’nun 605. maddesinin ikinci fıkrası hükmen reddin dayanağıdır. Sulh mahkemesine yapılan kayıtsız şartsız ret beyanı ise 609. maddede düzenlenen farklı yoldur. Bir dilekçeye “borçlar çok” yazılmasıyla talebin hukuki niteliğini tamamlanmış saymayın.


Genel ret süresinin geçmiş olması halinde de dosyanın yalnız bu bilgiyle değerlendirilmesi yeterli olmayabilir. Buna karşılık hükmen ret ihtimalini gerekçe göstererek süre ve takip belgelerini yok saymak doğru değildir.

Hangi belgeler birlikte araştırılır?​

Ölüm tarihindeki taşınır ve taşınmazlar, banka varlıkları, alacaklar ve borçlar aynı mali tablo içinde incelenir. Yalnız bugün görünen tapu kaydına veya tek bir icra dosyasına bakarak bütün terekenin durumunu belirlemeyin. Belgelerin hangi tarihi ve hangi malvarlığı ilişkisini gösterdiğini not edin.

Kanundaki ölüm tarihi ölçütü nedeniyle malvarlığıyla borçları o tarihle ilişkilendirerek araştırın. Aile içinde “hiçbir şeyi yoktu” denilmesiyle resmî kayıtların ortaya koyduğu durum aynı kanıt değildir.

Tereke işlemleri neden önem taşır?​

Miras mallarını sahiplenme veya olağan koruma sınırını aşan işlemler ayrıca değerlendirilir. Kanunun 610. maddesindeki düzenlemeler nedeniyle, mal satma ya da para çekme gibi davranışların etkisini gerçek belgelerle inceletin. Her koruma işlemini kabul, her tahsilatı da zararsız saymayın.

Ödeme emri veya dava bildirimi gelmişse tebliğ kaydını ve belgeyi koruyun. Hükmen ret iddiasının hangi dosyada, kime karşı ve hangi usulle ileri sürüleceğini gecikmeden hukukçuyla belirleyin; borç takibinin kendiliğinden durduğunu varsaymayın.