Gayrimenkul değerleme raporu, belirli bir taşınmazın veya ona bağlı hakkın değerleme tarihindeki muhtemel değerini, kullanılan veriler ve gerekçelerle açıklayan çalışmadır. Yalnız fiyat yazan bir sayfa değildir. Sonucun hangi taşınmaz, amaç, tarih ve varsayımlar için verildiği birlikte okunmalıdır.
Örneğin bir parseldeki proje için verilen sonuç, belirli kullanım ve tamamlanma varsayımlarına dayanabilir. Başka bir proje düşünülüyorsa eski tutarı doğrudan yeni projeye taşımak yerine bu değişikliğin hesap üzerindeki etkisi incelenir.
SPK’nın III-62.3 sayılı Tebliğinin 23. maddesi ve ekindeki rapor çerçevesi, kendi kapsamındaki raporlarda yazılı hazırlama, sorumlu uzman imzası ve asgari içerik koşullarını düzenler. Her amaçla hazırlanan belgeyi, hangi düzenlemeye tabi olduğu sorulmadan bu raporla aynı kabul etmeyin.
Tapu tescili, ruhsat ve diğer resmî izinler ayrı işlemlerdir. Raporda bunlara ilişkin inceleme bulunması, eksik iznin raporla tamamlandığı anlamına gelmez. Bir kuruma sunacaksanız raporun o işlem için kabul edilen kapsam ve yetki koşullarını baştan öğrenin.
Rapor hangi soruya cevap veriyor?
Önce raporun konusunu ve kapsamını bulun. Bütün taşınmaz mı, belirli bir pay mı, bir hak mı, yoksa geliştirilmesi düşünülen proje mi değerlendiriliyor? Tamamlanmış bir bina varsayımıyla hesaplanan tutarı, bugün aynı yerde bulunan yarım inşaatın değeri gibi kullanmayın.Örneğin bir parseldeki proje için verilen sonuç, belirli kullanım ve tamamlanma varsayımlarına dayanabilir. Başka bir proje düşünülüyorsa eski tutarı doğrudan yeni projeye taşımak yerine bu değişikliğin hesap üzerindeki etkisi incelenir.
Sonuç rakamından önce hangi bölümler okunur?
| Bölüm | Okuyucunun sorusu |
|---|---|
| Kimlik ve kapsam | Doğru parsel, bağımsız bölüm veya hak mı incelendi? |
| Hukuki ve fizikî durum | Tapu, izinler, fiilî kullanım ve kısıtlar nasıl değerlendirildi? |
| Yöntem ve veriler | Emsaller veya diğer hesaplar bu sonuca nasıl bağlanıyor? |
| Sınırlamalar | Hangi bilgi eksik, hangi varsayım sonucu etkiliyor? |
| Sonuç ve imzalar | Değerin kapsamı ve sorumlu hazırlayanlar açık mı? |
SPK’nın III-62.3 sayılı Tebliğinin 23. maddesi ve ekindeki rapor çerçevesi, kendi kapsamındaki raporlarda yazılı hazırlama, sorumlu uzman imzası ve asgari içerik koşullarını düzenler. Her amaçla hazırlanan belgeyi, hangi düzenlemeye tabi olduğu sorulmadan bu raporla aynı kabul etmeyin.
Rapor neyi garanti etmez?
Değerleme sonucu, malikin o tutara mutlaka alıcı bulacağı veya kredinin aynı tutarda onaylanacağı garantisi değildir. Sonradan değişen piyasa ve taşınmaz koşulları ayrıca değerlendirilir. Rapor tarihi ile değerleme tarihini de ayırın.Tapu tescili, ruhsat ve diğer resmî izinler ayrı işlemlerdir. Raporda bunlara ilişkin inceleme bulunması, eksik iznin raporla tamamlandığı anlamına gelmez. Bir kuruma sunacaksanız raporun o işlem için kabul edilen kapsam ve yetki koşullarını baştan öğrenin.
