Rehber Ders çalışırken yapay zekaya test sorusu nasıl hazırlatılır?

Yapay zekadan soru hazırlatırken konuyu, düzeyi ve ölçmek istediğiniz beceriyi belirtin; cevapları hemen göstermemesini isteyin. Soruyu önce kendiniz çözmek, yalnız açıklamayı okuyarak “anladım” demekten daha iyi bir kontrol sağlar. Hazırlanan soruların ve cevap anahtarının doğruluğunu da ders kaynağınızla karşılaştırın.

Soru kapsamını daraltın​

“Bana matematik testi yap” yerine “Kesirlerde toplama konusunda, payda eşitlemeyi ve işlem sonucunu sadeleştirmeyi ölçen sorular hazırla” deyin. Konu sınırı netleştiğinde sorunun hangi beceriyi ölçtüğünü anlayabilirsiniz. Çok geniş bir sınav, hangi noktada zorlandığınızı gizleyebilir.

Ders notunu veya öğretmenin kullandığı kavram listesini veriyorsanız paylaşma izninizi ve kişisel bilgileri kontrol edin. Soruların bu kapsam dışına çıkmamasını, eksik kaynak varsa bunun belirtilmesini isteyin.

Öğrenmeye yönelik deneme sırası​

1. Konu, sınıf veya seviye ve soru biçimini yazın. Ezber bilgisini mi, uygulamayı mı ölçmek istediğinizi belirtin.
2. İlk aşamada yalnız soruların gösterilmesini isteyin. Cevap anahtarını ayrı tutun veya siz denedikten sonra açıklanmasını söyleyin.
3. Soruları kaynaklara bakmadan çözün. Emin olmadığınız cevaplarda hangi adımı düşündüğünüzü kısa not alın.
4. Yanıtlarınızı gönderip yalnız doğru-yanlış işareti değil, hatanın nedenini ve ilgili kuralı isteyin.
5. Aynı beceriyi farklı örnekle tekrar sınayın. Yalnız sayıları değiştirilmiş ezber bir kopya yerine yeni bir bağlam kullanın.

Yanlış soruyu da yakalayın​

Birden fazla doğru seçeneği olan, yeterli bilgi vermeyen veya cevap anahtarı hatalı bir soru üretilebilir. Çözümünüzle anahtar uyuşmadığında otomatik olarak kendinizi yanlış saymayın. Sorunun verilerini ve çözümünü ders kitabındaki kuralla yeniden kontrol edin.

Örneğin bir metinden çıkarım sorusunda doğru seçenek metnin söylemediği bir varsayıma dayanıyorsa sorunun düzeltilmesini isteyin. Yapay zekanın açıklamayı uzatması, sorunun doğru tasarlandığını kanıtlamaz.

Tekrarı nasıl kaydedersiniz?​

Konu, hata türü ve yeniden denenecek beceri için küçük bir kayıt tutun. “Kesir soruları kötü” yerine “Payda eşitlerken payı da çarpmayı unuttum” gibi somut bir not kullanın. Sonraki çalışmayı bu hata türüne göre planlayın. Not veya sınav başarısı garantisi beklemek yerine kendi bağımsız çözümünüzdeki değişimi izleyin.

Çoktan seçmeli soruda doğru cevabı bulmak bazen konuyu anlamaktan değil seçenekleri elemekten kaynaklanabilir. Yapay zekaya test hazırlatırken aynı beceriyi gerçekten öğrenip öğrenmediğimizi ayırmak için cevap biçimini değiştirmek işe yarar mı? Mesela önce seçeneksiz kısa yanıt, ardından açıklama istemek nasıl düzenlenebilir?

Çalışmanın bir bölümünde aynı beceriyi seçeneksiz sorabilirsiniz. Öğrenci önce cevabını ve kullandığı kuralı yazar; ardından yapay zeka açıklamanın soruyla uyumunu değerlendirir. Sonraki soruda bağlamı değiştirmek de aynı çözüm kalıbının ezberlenmesini azaltır. Yanlış bir geri bildirim ihtimali için örnek çözümü ders kaynağındaki kuralla karşılaştırmak yine gerekir.

Seçeneksiz yanıt her hedef için üstün sayılmamalı. Gerçek sınav çoktan seçmeliyse seçenekleri okuma ve yanlış seçenekleri ayırma becerisi de çalışılabilir. İki biçimi farklı amaçlarla kullanmak daha dengeli olur. Soruyu cevaplayamamak da tek başına konu eksiği göstermeyebilir; soru belirsiz mi, kullanılan dil mi zor, bunları ayırmak gerekir.