Tapuya ipotek koyma işlemi nasıl yapılır?

Taşınmaz üzerinde sözleşmeyle ipotek kurmak için güvence altına alınacak alacak, taşınmaz veya pay ve ipotek koşulları belirlenir; gerekli tapu işlemi yapılarak rehin tapu kütüğüne tescil edilir. Alacaklının tek taraflı “bu ev teminatımdır” açıklaması veya adi bir borç senedi, aynı ipoteğin tapuda kurulması yerine geçmez. Kanuni ipotek gibi özel yollar ise kendi koşullarına tabidir.

Önce taşınmaz ve tarafları belirleyin​

Türk Medeni Kanunu’nun 851 ve 856. maddeleri, alacağın belirlenmesini ve rehin sözleşmesi/tescil esasını düzenler. Alacağın miktarı henüz belli değilse teminatın üst sınırı belirtilir. Taşınmaz maliki ile borçlu farklı kişiler olabilir; alacaklı, teminatın lehine kurulduğu kişidir. Başkasının borcu için taşınmaz teminatı kuruluyorsa bu sıfatların ve sorumluluğun ayrıca açıklanması gerekir.

Güncel kayıttan malikliği, mevcut hak ve kısıtlamaları araştırın. Paylı mülkiyette kişi kendi payını rehnedebilir; elbirliğindeki taşınmaz ise bütün olarak ve maliklerin tamamı adına rehnedilir. Payla taşınmazın belirli bir köşesini aynı saymayın. Temsil varsa vekâlet ve diğer yetki belgelerinin istenen işlemi kapsadığını kontrol edin.

Başvuru ve resmî belge yolu nasıl seçilir?​

Taraf ve taşınmaz bilgileriyle güvence koşullarını tapu başvurusuna hazırlayın. Genel resmî senet usulüyle kanunun özel işlem yolu öngördüğü banka/kurum ipoteğini ayırın.

Tapu Müdürlüklerince Düzenlenen Resmî Senetlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 32. maddesinde, kapsama giren banka/kurum onama ipoteği için sözleşme ve onama/tescil belgeleriyle resmî senet düzenlenmeden tescil yolu vardır. Satışla birlikte onama ipoteği talebinde ise aynı maddede farklı belge ve imza düzeni öngörülür. Dolayısıyla her ipotekte herkese aynı imza ve belge listesini uygulamayın.

İmzadan önce ve sonra ne kontrol edilir?​

Hazırlanan belgelerde doğru taşınmaz/payın, alacaklının, teminat kapsamının ve kararlaştırılan koşulların bulunduğunu okuyun. Kayıtla uyuşmayan bilgi varsa işlemden önce düzeltilmesini isteyin. Başvuru veya kredi sözleşmesinin imzalanmasıyla tapu tescilinin tamamlanması aynı aşama değildir.

İşlemden sonra ipotek kaydını ve size verilen belgeyi saklayın. Kurulan teminatın neyi kapsadığını, ödeme ve ileride terkin işleminin hangi dosyaya dayanacağını birlikte izleyin; masraf ve tutarları gerçek işlem için yetkili birimden öğrenin.