Tapudaki bir şerhi kaldırmak için önce kaydın tam türünü ve hangi belgeye dayandığını belirleyin; sonra o kaydın terkinine yetki veren talep veya kararla tapu işlemini yürütün. Her şerh yalnız malikin dilekçesiyle kalkmaz. Buna karşılık her terkin için mutlaka yeni dava açılması gerektiği de söylenemez.
Örneğin satıcının “borç kapandı” demesiyle bir mahkeme tedbirinin kaldırılacağı sonucuna varmayın. İpoteğin sona ermesi, başka bir şerhin de aynı işlemle silindiğini göstermez.
Eski tarihli olmak tek başına her kaydın silinebilmesi demek değildir. Uyuşmazlık varsa malikin kendi değerlendirmesiyle kaydı yok sayması yerine uygun hukuki yol belirlenmelidir. Bütün kayıtlara uygulanabilen tek bir bekleme süresi veya ortak bir “şerh kaldırma formülü” yoktur.
Birden çok kayıt varsa her birinin sonucunu ayrı inceleyin. Tek şerhin terkin edilmesini taşınmaz üzerindeki bütün kısıtlamaların kalkması gibi değerlendirmeyin.
Önce kaldırılmak istenen kaydı bulun
Güncel tapu kayıt örneğinden şerhin tam metnini, tarihini, yevmiye numarasını ve varsa hak sahibini alın. Satış vaadi, kira, mahkeme tedbiri veya başka bir kısıtlama aynı hukuki dayanağa sahip değildir. Günlük dilde şerh denilen kaydın gerçekte ipotek ya da beyan olup olmadığını da kontrol edin.Örneğin satıcının “borç kapandı” demesiyle bir mahkeme tedbirinin kaldırılacağı sonucuna varmayın. İpoteğin sona ermesi, başka bir şerhin de aynı işlemle silindiğini göstermez.
Terkin talebini kim yapabilir?
Tapu Sicili Tüzüğü’nün 69. maddesi, terkinin hak sağlanan kişinin istemine veya yetkili makam ya da mahkeme kararına dayanmasını düzenler. Kanunda açıkça gösterilen durumlarda ve süresi dolan belirli kayıtlarda malik talebiyle işlem yolu da bulunur. Hangi yolun sizin kaydınıza uygulandığı, dayanak ve sona erme sebebiyle birlikte incelenir.| Durum | Araştırılacak dayanak |
|---|---|
| Hak sahibinin kaldırmaya rızası var | Hak sahibinin kimliği, temsil yetkisi ve usulüne uygun terkin istemi |
| Yetkili makam veya mahkeme kaydı | Terkine esas karar/yazı, kapsamı ve gereken kesinleşme koşulu |
| Süre dolduğu veya hak sona erdiği ileri sürülüyor | Kaydın türüne özgü kanuni koşul ve sona ermeyi gösteren belge |
Eski tarihli olmak tek başına her kaydın silinebilmesi demek değildir. Uyuşmazlık varsa malikin kendi değerlendirmesiyle kaydı yok sayması yerine uygun hukuki yol belirlenmelidir. Bütün kayıtlara uygulanabilen tek bir bekleme süresi veya ortak bir “şerh kaldırma formülü” yoktur.
Başvuru ve sonuç nasıl kontrol edilir?
Taşınmaz kimliği, kayıt bilgisi, temsil belgeleri ve terkine esas talep/kararı birlikte hazırlayın. İstenen işlemle belgedeki kararın aynı kaydı kapsadığını kontrol edin. Başvurunun gönderilmesi ve tapu sicilindeki terkin farklı aşamalardır; işlem sonrasında güncel kayıtta ilgili şerhin kaldırıldığını doğrulayın.Birden çok kayıt varsa her birinin sonucunu ayrı inceleyin. Tek şerhin terkin edilmesini taşınmaz üzerindeki bütün kısıtlamaların kalkması gibi değerlendirmeyin.
