Ruhsata tabi tamamlanmış bir yapıda iskân bulunmaması, yapının kullanılmasına ilişkin izin sürecinin tamamlanmadığını gösterir. Bina fiilen kullanılıyor veya elektrik-su aboneliği bulunuyor diye yapı kullanma izin belgesi alınmış sayılmaz. Eksikliğin yalnız başvuru yapılmamasından mı, tamamlanmamış işten mi, ruhsat ve proje aykırılığından mı kaynaklandığı ayrıca araştırılmalıdır.
Bununla birlikte kanunun geçici 11. maddesinde, yapı ve ruhsat tarihleri, altyapı ve teknik koşullar yönünden sınırlandırılmış geçici su veya elektrik bağlantısı imkânı bulunur. Bu koşullar her yeni yapıya uygulanmaz. Böyle bir abonelik, iskânın yerine geçmediği gibi kazanılmış hak da oluşturmaz. Dolayısıyla “abonelik açılmış, demek ki iskân var” çıkarımı güvenilir değildir.
Eksik belgeyle mevzuata aykırı imalat aynı masraf ve çözüm yolunu gerektirmez. “İskân yakında çıkar” sözü yerine dosyadaki eksikliği, yapılacak işi ve sorumluluğun sözleşmede nasıl düzenlendiğini öğrenin. Krediyle alım düşünüyorsanız bankanın istediği belge ve değerleme koşullarını da işlem öncesinde sorun; genel bir kredi kabul veya ret garantisi yoktur.
Kullanım izni ve abonelik aynı şey değildir
İmar Kanunu’nun 30–31. maddeleri, tamamlanan yapı veya kullanılabilecek tamamlanmış kısımlar için kullanma iznini ve hizmetlerden yararlanma esasını düzenler. Genel kural olarak izin alınana kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlandırılmaz; kullanma izni olan bağımsız bölümler için durum ayrıdır.Bununla birlikte kanunun geçici 11. maddesinde, yapı ve ruhsat tarihleri, altyapı ve teknik koşullar yönünden sınırlandırılmış geçici su veya elektrik bağlantısı imkânı bulunur. Bu koşullar her yeni yapıya uygulanmaz. Böyle bir abonelik, iskânın yerine geçmediği gibi kazanılmış hak da oluşturmaz. Dolayısıyla “abonelik açılmış, demek ki iskân var” çıkarımı güvenilir değildir.
Alıcı veya malik hangi bilgileri istemeli?
Satıcının açıklamasıyla yetinmeden yetkili idarede yapı dosyasını araştırın. Hangi blok ve bağımsız bölümün kapsandığını; bir başvuru varsa kayıt tarihini, eksiklik yazısını ve son işlemi belirleyin. Aynı parselde başka bir bloğun iskânı, incelenen bloğa da izin verildiğini göstermez.| Dosyada görülen durum | Sorulacak soru |
|---|---|
| Başvuru bulunmuyor | Malik başvurusu ve tamamlanma belgeleri hangi aşamada? |
| Eksiklik bildirimi var | Eksik rapor mu, tamamlanmamış imalat mı, proje aykırılığı mı? |
| Kısmi izin var | İzin hangi bina veya bölümleri kapsıyor? |
| Yalnız abonelik belgesi var | Hangi hükümle bağlandı; ayrıca yapı kullanma izni düzenlendi mi? |
Eksik belgeyle mevzuata aykırı imalat aynı masraf ve çözüm yolunu gerektirmez. “İskân yakında çıkar” sözü yerine dosyadaki eksikliği, yapılacak işi ve sorumluluğun sözleşmede nasıl düzenlendiğini öğrenin. Krediyle alım düşünüyorsanız bankanın istediği belge ve değerleme koşullarını da işlem öncesinde sorun; genel bir kredi kabul veya ret garantisi yoktur.
Sık sorulan sorular
İskân yoksa bina kesin kaçak veya dayanıksız mıdır?
Belgenin bulunmaması tek başına bu iki sonucu kanıtlamaz. Ruhsat ve uygulama uygunluğu dosyadan; taşıyıcı güvenliği ise gerektiğinde yetkili teknik incelemeyle değerlendirilir. Aynı şekilde iskân bulunması da her tarih için bağımsız bir dayanıklılık garantisi değildir.
