Yapı denetimi, yapının proje ve yapım süreçlerinde teknik kurallara, mevzuata ve onaylı belgelere uygunluğunun kontrol edilmesidir. Amaç yalnız inşaat sonunda bir evrak düzenlemek değildir; proje, malzeme ve imalatın ilgili aşamalarda incelenmesi önem taşır. Yapı denetim kuruluşunun bulunması ile her belgenin ve fiilî durumun ayrıca doğrulanması birbirinin yerine geçmez.
Örneğin projede öngörülen imalat ile şantiyede yapılan imalatın uyumu incelenir. Bir ürünün teknik belgesinin bulunması, o ürünün yapıda doğru uygulandığının kontrolünü gereksiz kılmaz. İşlemlerin hangi yapıya ve aşamaya ilişkin olduğu da kayıt üzerinden anlaşılmalıdır.
Belgelerdeki ada, parsel, blok ve yapı bilgilerini eşleştirin. İlanda yazan kuruluş adını tek başına yeterli kabul etmeyin; ilgili kaydı ve kuruluşun durumunu yetkili idareden doğrulayın. Denetim sırasında düzenlenmiş bir belgeyle, sonradan yapılmış değişikliğin de uygun bulunduğunu varsaymayın.
Yapı denetimiyle ilgili somut eksiklik veya şikâyet varsa yapıyı ve iddiayı ayırt eden belgeleri bir araya getirin. e-Devlet'te Yapı Denetim Kanunu Kapsamındaki Şikayet İşlemleri hizmeti bulunur; başvurunuzun kapsamını resmî hizmet açıklaması ve ilgili idare üzerinden kontrol edin.
Denetimde hangi alanlar incelenir?
Bakanlığın yapı denetimi açıklamalarında proje kontrolü, ruhsat aşaması ve yapım sırasındaki denetim ayrı başlıklardır. Projelerin ve hesapların incelenmesi, malzeme ve imalatla ilgili deney veya kontrollerin değerlendirilmesi, uygulamanın kayıt altına alınması bu işlevin parçalarıdır.Örneğin projede öngörülen imalat ile şantiyede yapılan imalatın uyumu incelenir. Bir ürünün teknik belgesinin bulunması, o ürünün yapıda doğru uygulandığının kontrolünü gereksiz kılmaz. İşlemlerin hangi yapıya ve aşamaya ilişkin olduğu da kayıt üzerinden anlaşılmalıdır.
Ev alırken hangi belgeleri ayırmalısınız?
| Bilgi veya belge | Ayrı araştırılacak konu |
|---|---|
| Yapı ruhsatı ve onaylı proje | İzin verilen yapının kapsamı |
| Yapı denetimine ilişkin kayıtlar | Hangi yapı, kuruluş ve kontrol sürecinin söz konusu olduğu |
| Yapı kullanma izin belgesi | Tamamlanma ve kullanım aşamasına ilişkin kapsam |
| Mevcut binaya ilişkin teknik inceleme | Bugünkü durum ve istenen değerlendirmenin niteliği |
Belgelerdeki ada, parsel, blok ve yapı bilgilerini eşleştirin. İlanda yazan kuruluş adını tek başına yeterli kabul etmeyin; ilgili kaydı ve kuruluşun durumunu yetkili idareden doğrulayın. Denetim sırasında düzenlenmiş bir belgeyle, sonradan yapılmış değişikliğin de uygun bulunduğunu varsaymayın.
Riskli yapı tespitiyle aynı işlem midir?
Mevcut binanın riskli yapı olarak değerlendirilmesi ayrı bir teknik ve idari süreçtir. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı bu tespit için lisanslı kuruluşlar ve rapor inceleme aşamalarını açıklar. İnşaat dönemindeki yapı denetim kaydı, bugün talep edilen her risk değerlendirmesinin yerine geçmez.Yapı denetimiyle ilgili somut eksiklik veya şikâyet varsa yapıyı ve iddiayı ayırt eden belgeleri bir araya getirin. e-Devlet'te Yapı Denetim Kanunu Kapsamındaki Şikayet İşlemleri hizmeti bulunur; başvurunuzun kapsamını resmî hizmet açıklaması ve ilgili idare üzerinden kontrol edin.
