Yapı Denetim Kanunu, kapsamına giren yapılarda projenin ve inşaatın denetlenmesini, bu işte görev alanların yükümlülüklerini ve aykırı yapımdan doğan sorumluluğu düzenler. Denetim kuruluşunun bulunması, müteahhidin veya projeyi hazırlayanların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yapı sahibinin de denetim sözleşmesi ve inşaatın devamı bakımından yükümlülükleri vardır.
Aykırılığın tespiti de bu görevin parçasıdır. Kuruluş, ruhsat ve eklerine aykırı uygulamayı ilgili idareye bildirmekle yükümlüdür. İnşaatın ruhsat eki projelere uygun biçimde kısmen veya tamamen tamamlandığına ilişkin rapor da ilgili idareye sunulur.
Kanun, ruhsata ve eklerine, fen, sanat ve sağlık kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu yapımdan doğan yapı hasarı için kusur oranında sorumluluk öngörür. Bu nedenle yalnız şirket adını öğrenmek, hasarın nedenini ve kimin hangi görevi aksattığını ortaya koymaya yetmez.
Yapı kullanma izninden sonra izinsiz yapılan esaslı tadilattan doğan yapı hasarında, kanun izinsiz tadilatı yapanın sorumluluğunu ayrıca düzenler. Dolayısıyla sonradan duvar veya taşıyıcı sisteme müdahale edilmişse bu müdahalenin belgeleri de önemlidir.
Yapım işi için anlaştığınız müteahhidi, yapı denetim hizmet sözleşmesini sizin adınıza yapacak vekil olarak tayin edemeyeceğiniz de 2. maddede açıkça belirtilir. Denetim sözleşmesini, müteahhit ile yapılan yapım sözleşmesinden ayrı inceleyin.
Denetim kuruluşu hangi işleri üstlenir?
Kanunun 2. maddesine göre kuruluş; zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini inceler, yapının ruhsat ve eklerine uygun yapılmasını denetler. Malzeme ve imalatın proje, teknik şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol eder; gerekli deneyleri yaptırır ve sonuçlarını belgelendirir.Aykırılığın tespiti de bu görevin parçasıdır. Kuruluş, ruhsat ve eklerine aykırı uygulamayı ilgili idareye bildirmekle yükümlüdür. İnşaatın ruhsat eki projelere uygun biçimde kısmen veya tamamen tamamlandığına ilişkin rapor da ilgili idareye sunulur.
Sorumluluk yalnız yapı denetim şirketinde mi?
Hayır. Kanunun 3. maddesi, kusurlu yapıdan doğan yapı hasarında birden fazla aktörü birlikte ele alır.| Aktör | Sorumluluk bakımından bakılacak konu |
|---|---|
| Yapı denetim kuruluşu ve denetçi mimar/mühendisler | Denetim görevlerinin yerine getirilmesi ve ilgili idareye karşı üstlenilen fennî mesuliyet |
| Proje müellifleri | Projeyle ve kendi görevleriyle bağlantılı eksik, hata veya aykırılıklar |
| Laboratuvar görevlileri ve yapı müteahhidi | Görev ve faaliyetleriyle bağlantılı kusurlar |
Kanun, ruhsata ve eklerine, fen, sanat ve sağlık kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu yapımdan doğan yapı hasarı için kusur oranında sorumluluk öngörür. Bu nedenle yalnız şirket adını öğrenmek, hasarın nedenini ve kimin hangi görevi aksattığını ortaya koymaya yetmez.
On beş yıl ve iki yıl hangi bağlamda geçer?
Kanunun 3. maddesindeki bu sorumluluk, yapı kullanma izninin alındığı tarihten itibaren taşıyıcı sistem için on beş yıl, taşıyıcı olmayan diğer kısımlar için iki yıl olarak düzenlenir. Bunlar her türlü bina sorununun koşulsuz giderileceği bir garanti açıklaması değildir. Hasarın türü, aykırı yapımla bağlantısı ve ilgili kişinin kusuru ayrıca incelenir.Yapı kullanma izninden sonra izinsiz yapılan esaslı tadilattan doğan yapı hasarında, kanun izinsiz tadilatı yapanın sorumluluğunu ayrıca düzenler. Dolayısıyla sonradan duvar veya taşıyıcı sisteme müdahale edilmişse bu müdahalenin belgeleri de önemlidir.
Yapı sahibi hangi belgeleri saklamalı?
Denetim sözleşmesini, ruhsat ve projeleri, deney sonuçlarını, tutanakları, aykırılık bildirimlerini ve iş bitirme belgelerini aynı yapı dosyasında tutun. Kuruluşun veya denetçi personelin değişmesi halinde bildirim ve yeni görevlendirme kayıtlarını da isteyin. Kanunun 6. maddesine göre gerekli yeni kuruluş veya personel görevlendirmesi yapılmadan yapının devamına izin verilmez.Yapım işi için anlaştığınız müteahhidi, yapı denetim hizmet sözleşmesini sizin adınıza yapacak vekil olarak tayin edemeyeceğiniz de 2. maddede açıkça belirtilir. Denetim sözleşmesini, müteahhit ile yapılan yapım sözleşmesinden ayrı inceleyin.
