Taşınmaz yükü, bir taşınmazın malikini yalnız o taşınmazla sorumlu olmak üzere başka bir kişiye bir şey vermek veya yapmakla yükümlü kılan haktır. Tapuda “yük” denilmesi, bütün ipotek, şerh ve irtifakların aynı kurum olduğu anlamına gelmez. Kaydın tam adını ve dayanağını okuyun.
Örneğin dosyada dönemsel bir ürün teslimi yazıyorsa yalnız teslim tarihini öğrenmekle yetinmeyin. Edimin içeriği, hangi taşınmazla bağlantılı olduğu ve hakkın dayanağı açıklansın. Bu örnek her ürün teslim anlaşmasının kendiliğinden taşınmaz yükü kurduğu anlamına gelmez.
Kanunun 840. maddesinde kuruluş için tescil ve sicilde yükün değerinin para olarak gösterilmesi düzenlenir. Bu değeri taşınmazın satış fiyatı veya her dönem yapılacak ödemenin kendisiyle eşitlemeyin. Kamu hukukuna ilişkin yüklerde 841. maddenin farklı tescil rejimi bulunduğundan her türün mutlaka aynı kayıtla doğduğunu da varsaymayın.
İrtifakta belirli kullanıma katlanma veya bazı yetkileri kullanmaktan kaçınma, taşınmaz yükünde ise verme/yapma edimi ayrımı önem taşır. İpoteği de yalnız adı benziyor diye bununla birleştirmeyin. Belirsiz kayıtta tapu biriminden kayıt ve dayanak bağlantısını açıklamasını isteyin; hukuki etkisini somut belgelerle değerlendirin.
Hangi edim taşınmaz yüküne konu olabilir?
Türk Medeni Kanunu’nun 839. maddesi, irat senedi ve kamu hukuku yükleri saklı kalmak üzere edimin, yüklü taşınmazın ekonomik niteliğinden doğması veya yararlanan taşınmazın ekonomik ihtiyacını karşılaması koşulunu düzenler. Hak sahibi olarak başka bir taşınmazın maliki de gösterilebilir.Örneğin dosyada dönemsel bir ürün teslimi yazıyorsa yalnız teslim tarihini öğrenmekle yetinmeyin. Edimin içeriği, hangi taşınmazla bağlantılı olduğu ve hakkın dayanağı açıklansın. Bu örnek her ürün teslim anlaşmasının kendiliğinden taşınmaz yükü kurduğu anlamına gelmez.
Sicilde hangi alanları eşleştirirsiniz?
| Bilgi | Araştırılacak karşılık |
|---|---|
| Yüklü taşınmaz | Güncel parsel ve malik |
| Hak sahibi | Kişi veya yararlanan taşınmaz bağlantısı |
| Edim | Verilecek/yapılacak şey, dönem ve kapsam |
| Sicildeki değer | Tescil dayanağındaki değer düzeni |
Kanunun 840. maddesinde kuruluş için tescil ve sicilde yükün değerinin para olarak gösterilmesi düzenlenir. Bu değeri taşınmazın satış fiyatı veya her dönem yapılacak ödemenin kendisiyle eşitlemeyin. Kamu hukukuna ilişkin yüklerde 841. maddenin farklı tescil rejimi bulunduğundan her türün mutlaka aynı kayıtla doğduğunu da varsaymayın.
Taşınmaz satılınca yük kendiliğinden biter mi?
Kanunun 849. maddesine göre malik değişince yeni malik başka bir işleme gerek olmadan yükün yükümlüsü olur. Dolayısıyla alıcı, “eski malikin anlaşmasıydı” açıklamasıyla araştırmayı bırakmamalıdır. Kaydın güncel durumunu, edim kapsamını ve varsa sona erme/terkin dayanağını işlem öncesinde inceletin.İrtifakta belirli kullanıma katlanma veya bazı yetkileri kullanmaktan kaçınma, taşınmaz yükünde ise verme/yapma edimi ayrımı önem taşır. İpoteği de yalnız adı benziyor diye bununla birleştirmeyin. Belirsiz kayıtta tapu biriminden kayıt ve dayanak bağlantısını açıklamasını isteyin; hukuki etkisini somut belgelerle değerlendirin.