Kiraya verilmiş bir tarla satın alınırken yalnız satış tarihini değil, mevcut kira ilişkisinin kapsamını da araştırın. Arazide kimin, hangi süre ve anlaşmayla çalıştığı; ekili ürün, sulama ekipmanı ve ödemelerin nasıl belgelendiği açık olsun. “Satılınca boşalacak” sözüyle teslimi tamamlanmış kabul etmeyin.
Türk Borçlar Kanunu’nun 357. maddesi, ürün kirasını ürün veren şeyin veya hakkın kullanılması ve ürünlerinin devşirilmesi üzerinden düzenler. Tarımsal sözleşmenin adını görmekle yetinmeyin; gerçek içeriğini bu çerçeveyle karşılaştırın. Konut kirasına ait özel tahliye veya uzama açıklamasını her tarla sözleşmesine taşımayın.
Satıcıdan yalnız sözlü açıklama almak yerine kiracıyla ilgili mevcut kayıtları karşılaştırın. Kira veya ürün bedeli önceden alınmışsa hangi dönemi kapsadığı, satış dosyasında nasıl ele alındığı ve ilgililere hangi bilginin verileceği açıklansın. Peşin ödeme yapılmış dönemi ikinci kez tahsil edilecek gelir gibi bütçelemeyin.
Boş teslim veya sözleşmenin sona ermesi isteniyorsa uygun hukuki koşulları işlemden önce değerlendirin. Kiracının kullanımına kilit, çit veya ekipman sökümüyle kendiniz son vermeye çalışmayın.
Önce kiralanan şeyin kapsamını belirleyin
Sözleşmeyi ve eklerini isteyin. Kira yalnız belirli parseli mi, yoksa işletme, araç-gereç veya başka unsurları da mı kapsıyor? Paylı taşınmazda hangi alanın veya hakkın kiraya verildiğini ve sözleşmeyi kimin hangi yetkiyle yaptığını ayrıca inceleyin.Türk Borçlar Kanunu’nun 357. maddesi, ürün kirasını ürün veren şeyin veya hakkın kullanılması ve ürünlerinin devşirilmesi üzerinden düzenler. Tarımsal sözleşmenin adını görmekle yetinmeyin; gerçek içeriğini bu çerçeveyle karşılaştırın. Konut kirasına ait özel tahliye veya uzama açıklamasını her tarla sözleşmesine taşımayın.
| Satış dosyası | Açıklanacak |
|---|---|
| Taraf ve yer | Kiracı, kiraya veren, parsel ve kiralanan kapsam |
| Süre ve ödeme | Başlangıç/bitiş, ödenmiş kira ve açık kalemler |
| Ürün ve kullanım | Ekili ürün, hasat ve devam eden kullanım anlaşması |
| Ekipman | Kime ait olduğu ve kira/teslim tutanağındaki karşılığı |
| Teslim | Beklenen tarih ile bunu sağlayacak hukuki dayanak |
Malik değişimini kira ilişkisinden koparmayın
Kanunun 310. maddesindeki genel kural, kiralananın el değiştirmesinde yeni malikin kira sözleşmesinin tarafı olmasıdır. Ürün kirasında 358. madde, özel hüküm bulunmayan konularda genel kira hükümlerinin uygulanmasını düzenler. Bu nedenle satışın bütün mevcut kullanım ilişkilerini kendiliğinden bitirdiği varsayımıyla hareket etmeyin; somut sözleşme ve özel hükümler birlikte incelensin.Satıcıdan yalnız sözlü açıklama almak yerine kiracıyla ilgili mevcut kayıtları karşılaştırın. Kira veya ürün bedeli önceden alınmışsa hangi dönemi kapsadığı, satış dosyasında nasıl ele alındığı ve ilgililere hangi bilginin verileceği açıklansın. Peşin ödeme yapılmış dönemi ikinci kez tahsil edilecek gelir gibi bütçelemeyin.
Birlikte kiralanan eşyayı arazi mülkiyeti sanmayın
Kanunun 359. maddesi, sözleşmeye dahil araç-gereç, hayvan, eşya veya stok için değerleri gösteren imzalı tutanağı düzenler. Kiracının kendi pompa veya ekipmanını, arazide durduğu için satışla birlikte size kalacak mal gibi saymayın. Sözleşme, eşya listesi ve satıcının teslim taahhüdü birbiriyle uyumlu olsun.Boş teslim veya sözleşmenin sona ermesi isteniyorsa uygun hukuki koşulları işlemden önce değerlendirin. Kiracının kullanımına kilit, çit veya ekipman sökümüyle kendiniz son vermeye çalışmayın.
