Tapulu geçit hakkının güzergâhını araştırırken güncel kütük kaydını, hakkın dayanak belgesini ve ilgili planı birlikte inceleyin. Arazide kullanılan iz veya haritada çizilen yaklaşık hat, kayıtlı geçidin sınırını tek başına belirlemez. Taşınmaz lehine kurulmuş geçitte, hangi parselin yararlandığını ve hangisinin geçiş yükünü taşıdığını doğru eşleştirin.
Bu nedenle yalnız kendi parselinizde “geçit” sözcüğünü bulmakla yetinmeyin. İlişkili parseli, hakkın niteliğini ve dayanak bağlantısını kontrol ettirin. Harfler her belge tasarımında aynı yerde görünmeyebilir; kayıt açıklamasını ilgili tapu biriminden öğrenin. Kayıt kişi lehine bir irtifaksa, hak sahibinin kimliği, hakkın türü ve varsa süresi ayrıca okunur; aşağıdaki iki parsel ilişkisini o kayda otomatik uygulamayın.
Genişlik veya kullanım biçimi belgede belirtilmişse okuyun; yaya geçişini kendiliğinden her araç ve her genişlikte kullanım gibi yorumlamayın. Çelişen belgeleri tek bir yaklaşık çizgiyle birleştirmek yerine farkı ayrı gösterin.
Uyuşmazlık sürüyorsa kendi yorumunuzla çit taşımayın veya yeni yol açmayın. Kanunun 786. maddesi hakkın yüklü taşınmaza en az zarar verecek biçimde kullanımını ve kullanılmasının engellenmemesini birlikte düzenler. Yeni geçit kurulmasının temel koşulları ise ayrı sorudur; bunun için geçit hakkı rehberindeki genel çerçeveyi inceleyin.
İki parseli doğru taraftan okuyun
Tapu Sicili Tüzüğü’nün 30. maddesine göre taşınmaz lehine kurulan irtifak, yararlanan taşınmazın kütük sayfasında hak anlamındaki h; yüklü taşınmazın sayfasında mükellefiyet anlamındaki m harfiyle gösterilir. Bu tür irtifaklar planında da gösterilir.Bu nedenle yalnız kendi parselinizde “geçit” sözcüğünü bulmakla yetinmeyin. İlişkili parseli, hakkın niteliğini ve dayanak bağlantısını kontrol ettirin. Harfler her belge tasarımında aynı yerde görünmeyebilir; kayıt açıklamasını ilgili tapu biriminden öğrenin. Kayıt kişi lehine bir irtifaksa, hak sahibinin kimliği, hakkın türü ve varsa süresi ayrıca okunur; aşağıdaki iki parsel ilişkisini o kayda otomatik uygulamayın.
| Belge | Eşleştirilecek bilgi |
|---|---|
| Güncel kütük kaydı | Yararlanan/yüklü taşınmaz ve irtifak açıklaması |
| Kazanım dayanağı | Sözleşme veya kararın belirlediği kullanım kapsamı |
| İlgili plan veya kroki | Aynı parsellerde geçidin gösterildiği bölüm |
| Arazi üzerindeki gösterim | Kayıtlı yerle fiilen kullanılan yolun eşleşmesi |
Tescil, dayanak ve fiilî kullanım nerede ayrılır?
Türk Medenî Kanunu’nun 787. maddesi, açıkça belirlediği ölçüde tescili kapsam için esas alır. Tescil yeterince açık değilse, yine tescilin sınırları içinde kazanım sebebi veya uzun süredir davasız ve iyiniyetli kullanım biçimi değerlendirilir. Bu, fiilen açılmış her izi kayıtlı güzergâh sayma yetkisi değildir.Genişlik veya kullanım biçimi belgede belirtilmişse okuyun; yaya geçişini kendiliğinden her araç ve her genişlikte kullanım gibi yorumlamayın. Çelişen belgeleri tek bir yaklaşık çizgiyle birleştirmek yerine farkı ayrı gösterin.
Arazideki yer nasıl açıklığa kavuşturulur?
Güncel ada-parsel, kütük açıklaması, dayanak ve planla ilgili tapu/kadastro biriminden hangi teknik işlem veya incelemenin gerektiğini öğrenin. Telefon konumunu, komşunun gösterdiği izi veya ölçeksiz ilan krokisini teknik gösterimin yerine koymayın. Eski parsel numarası değişmişse önce kayıt bağlantısını tamamlayın.Uyuşmazlık sürüyorsa kendi yorumunuzla çit taşımayın veya yeni yol açmayın. Kanunun 786. maddesi hakkın yüklü taşınmaza en az zarar verecek biçimde kullanımını ve kullanılmasının engellenmemesini birlikte düzenler. Yeni geçit kurulmasının temel koşulları ise ayrı sorudur; bunun için geçit hakkı rehberindeki genel çerçeveyi inceleyin.
