Tapuya şerh koydurmak için önce şerhin hukuki türü belirlenir, ardından o tür için aranan dayanak belge ve başvuru yetkisi hazırlanır. “Taşınmaz satılmasın” yazan tek bir dilekçe, bütün şerh türleri için yeterli değildir. Kişisel hakkın şerhiyle mahkeme tedbiri veya haciz aynı işlem değildir.
Örneğin bir satış vaadini yalnız tarafların imzaladığı sıradan kâğıtla, Tüzüğün aradığı noterlikçe düzenlenen sözleşmeyle aynı saymayın. Buna karşılık kira şerhinin dayanak belgesi için de bütün şerhlere ortak bir noterlik şartı çıkarmayın. Belgenin şekliyle şerhi kimin talep edebileceği ayrı incelenir.
Türk Medeni Kanununun 1015. maddesi, tasarruf yetkisinin ve hukuki sebebin belgelenmesini düzenler. Kimliğin veya vekâletnamenin bulunması, eksik dayanak sözleşmenin yerine geçmez. Başvuruyu uygun kanal üzerinden tapu müdürlüğüne iletirken işlem türüne göre istenen tamamlayıcı belgeleri öğrenin.
Şerhin etkisi de türüne bağlıdır. Bir kişisel hakkın sonraki hak sahiplerine karşı ileri sürülebilmesiyle, tasarrufun mahkemece sınırlandırılması aynı sonuç değildir. Şerhi mülkiyet devri veya her durumda satış yasağı olarak değerlendirmeyin.
Hangi belge hangi şerhe dayanak olur?
Tapu Sicili Tüzüğünün 46–49. maddeleri şerh gruplarını ve ilgili belgeleri ayırır. Aşağıdaki örnekler, türü belirlemek içindir; her dosyanın eksiksiz belge listesi değildir. Özel kanuna tabi işlemlerin istisnaları ayrıca değerlendirilir.| Şerh konusu | Genel kuraldaki dayanak örneği |
|---|---|
| Taşınmaz satış vaadi veya arsa payı karşılığı inşaat hakkı | Noterce düzenlenen sözleşme |
| Sözleşmeden doğan önalım veya taşınmaz kirası | Yazılı sözleşme |
| Haciz veya ihtiyati haciz | Yetkili merciin resmî yazısı |
| İhtiyati tedbir | Mahkeme kararı veya yazısı |
Örneğin bir satış vaadini yalnız tarafların imzaladığı sıradan kâğıtla, Tüzüğün aradığı noterlikçe düzenlenen sözleşmeyle aynı saymayın. Buna karşılık kira şerhinin dayanak belgesi için de bütün şerhlere ortak bir noterlik şartı çıkarmayın. Belgenin şekliyle şerhi kimin talep edebileceği ayrı incelenir.
Başvurudan önce neyi eşleştirmelisiniz?
Taşınmazın ada-parselini ve varsa bağımsız bölümünü, hak sahibini, sözleşme veya kararın kapsamını birlikte kontrol edin. Temsilci işlem yapacaksa yetkisinin istenen işlemi karşılayıp karşılamadığını belirleyin. Bir mahkeme yazısı yalnız belirli paya veya belirli işleme ilişkinse kapsamını bütün taşınmaza genişletmeyin.Türk Medeni Kanununun 1015. maddesi, tasarruf yetkisinin ve hukuki sebebin belgelenmesini düzenler. Kimliğin veya vekâletnamenin bulunması, eksik dayanak sözleşmenin yerine geçmez. Başvuruyu uygun kanal üzerinden tapu müdürlüğüne iletirken işlem türüne göre istenen tamamlayıcı belgeleri öğrenin.
Talep gönderilince şerh tamamlanmış olur mu?
Başvuru numarası alınmasını kaydın işlendiği şeklinde yorumlamayın. Sonuçtaki güncel sicil kaydında şerhin metnini, taşınmaz/pay kapsamını ve dayanak tarih-yevmiye bilgisini doğrulayın.Şerhin etkisi de türüne bağlıdır. Bir kişisel hakkın sonraki hak sahiplerine karşı ileri sürülebilmesiyle, tasarrufun mahkemece sınırlandırılması aynı sonuç değildir. Şerhi mülkiyet devri veya her durumda satış yasağı olarak değerlendirmeyin.
