Reddi miras nasıl yapılır?

Reddi miras, mirasçının mirası kabul etmeyeceğini kanundaki usule uygun biçimde bildirmesidir. Türk Medeni Kanunu’nun 609. maddesine göre ret, sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır. Aileye, bankaya veya tapu müdürlüğüne “miras istemiyorum” demek, bu başvurunun yerine geçmez.

İşlemin en hassas noktaları süre, başvurunun doğru mahkemeye yapılması ve ret hakkını etkileyebilecek davranışlardır. Bu nedenle önce borç tahsilatı veya tapu paylaşımı gibi bir işlemi tamamlayıp reddi daha sonra düşünmek yerine, ölüm ve öğrenme tarihlerini baştan netleştirmek gerekir.

Üç aylık süre ne zaman başlar?​

Kanundaki genel ret süresi üç aydır. Yasal mirasçılarda süre, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispatlanmadıkça mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar. Vasiyetnameyle atanmış mirasçılarda ise tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarih esas alınır.

Bu ayrım yüzünden, yalnız ölüm tarihine üç ay ekleyip her dosya için kesin son gün hesaplamak doğru olmaz. Terekenin yazımı, ret hakkının başka mirasçılara geçmesi veya önemli sebeple süreye ilişkin kararlar gibi özel durumlar bulunabilir. Dosyanızda hangi başlangıcın geçerli olduğunu gecikmeden belirleyin; internetten alınmış genel bir örneği kişisel süre hesabı yerine kullanmayın.

Başvuruya nasıl hazırlanmalı?​

1. Mirasbırakanı ve kendinizi ayırt eden kimlik bilgilerini, ölüm tarihini ve mirasçılık ilişkinizi gösteren kayıtları bir araya getirin.
2. Ölümü veya mirasçılığınızı hangi tarihte öğrendiğinizi; varsa resmî bildirimin tarihini belirleyin. Sonradan öğrenme iddiası varsa bunu destekleyen belgeleri koruyun.
3. Görevli ve yetkili sulh hukuk mahkemesini netleştirerek sözlü veya yazılı ret beyanını süresinde verin. Dilekçede kimin mirasını reddettiğiniz açık olmalıdır.
4. Başvurunun dosya ve kayıt bilgisini alın. Kanun, süresinde verilen ret beyanının özel kütüğe yazılmasını ve istenirse reddi gösteren belge verilmesini düzenler.

Bu liste, her adliyede aynı eklerin yeterli olacağı anlamına gelmez. Temsil, nüfus kaydı, küçük mirasçı veya başka özel bir durum varsa istenecek belgeleri ve izinleri dosyanıza göre tamamlayın.

Hangi hareketler sorun çıkarabilir?​

Kanun, olağan yönetim veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gereken işlemler dışına çıkarak tereke işlerine karışılması; tereke malının gizlenmesi ya da kişinin kendisine mal edilmesi gibi durumları ret hakkı bakımından ayrıca düzenler. Örneğin miras malını kendi malınız gibi satmaya girişmekle yalnız evrakı korumak aynı davranış değildir.

Bu nedenle henüz karar vermediğiniz aşamada para çekme, mal devretme veya paylaşma belgesi imzalama talebiyle karşılaşırsanız, işlemin ret hakkınıza etkisini önceden değerlendirin. “Borçları reddediyorum ama evi alıyorum” biçiminde şartlı bir ret beyanına güvenmeyin.

Sık sorulan sorular​

Bir mirasçı reddederse diğerleri de reddetmiş olur mu?​

Hayır. Bir kişinin beyanını herkes adına yapılmış saymayın. Reddin diğer mirasçıların ve daha sonra hak sahibi olabilecek kişilerin durumuna etkisi ayrıca incelenmelidir.

Genel süre geçmişse bütün seçenekler kapanır mı?​

Dosya görülmeden bu sonuç çıkarılamaz. Kanunun, ölüm anındaki açık veya resmen belirlenmiş ödeme güçsüzlüğüyle ilgili hükmü ve süreye ilişkin özel durumları vardır. Belgelerinizle birlikte somut hukuki durumun değerlendirilmesini sağlayın.