Miras kalan tarla nasıl bölünür?

Miras kalan tarla, mirasçı sayısı kadar eşit fiziksel parçaya otomatik bölünmez. Miras paylarının belirlenmesi, arazinin hangi mirasçıya devredileceği ve yeni parseller oluşturulması farklı işlemlerdir. Tarımsal arazilerde özel devir kuralları ile arazi büyüklüğü ve izin koşulları birlikte değerlendirilir.

Ölüm tarihini ve arazi dosyasını belirleyin​

Mirasçılık belgesi, güncel tapu kaydı, ölüm tarihi, arazi sınıfı ve diğer tarımsal parsellerin bilgilerini hazırlayın. 5403 sayılı Kanunun 8/B ve devamındaki özel miras hükümleri uygulanırken geçiş kuralları da önemlidir. Kanunun geçici 5. maddesi nedeniyle 15 Mayıs 2014 öncesindeki miras dosyasını sonraki ölümlerle aynı usule tabi varsaymayın.

Yeni düzenleme kapsamındaki anlaşmalı mülkiyet devrinde kanun, mirasın açılmasından itibaren bir yıllık dönem öngörür. Hangi hükmün dosyanıza uygulandığını il veya ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile baştan netleştirin; intikal yapılmış olmasını paylaşmanın da tamamlandığı anlamına getirmeyin.

Mirasçılar hangi seçeneklerde anlaşabilir?​

Kanunun 8/C maddesi yalnız tarlayı çizgilerle bölmeyi düzenlemez. Arazi bir mirasçıya; yeter gelirli büyüklük koşulları sağlanıyorsa birden fazla mirasçıya devredilebilir. Kanundaki aile malları ortaklığı veya bütün mirasçıların payları oranında ortak olduğu limited şirket seçenekleri de bulunur. Üçüncü kişiye devir de kararlaştırılabilir.

Örneğin üç kardeşten birinin araziyi devralıp diğerlerine paylarının karşılığını vermesiyle, üç ayrı tarla tapusu oluşturulması aynı sonuç değildir. Hangi sonucun istendiği başvuru dosyasında açık olmalıdır. Ayrı parsel düşünülüyorsa tarla ifrazının koşulları ayrıca araştırılır.

Anlaşma sağlanamazsa​

Kanunun 8/C maddesindeki özel yolda mirasçılardan her biri sulh hukuk mahkemesine başvurabilir. Mahkemenin değerlendirmesinde ehil mirasçı ve devir koşulları önemlidir; sonuç her dosyada doğrudan satış değildir. İstekli mirasçı bulunmaması gibi kanunda düzenlenen durumlarda satış ve bedelin paylaştırılması gündeme gelebilir.

“Tarlayı en büyük çocuk alır” veya “çoğunluk istediği için herkes bölmek zorunda” şeklinde genel bir kural yoktur. Talebin özel tarımsal devir mi, genel paylaşma veya ortaklığın giderilmesi mi olduğunu ve buna bağlı dava öncesi koşulları ayrıca belirleyin.

Paylaşma belgesinden önce​

Araziyi yerinde paylaşmak için tutanak imzalamadan önce planlanan işlemin Tarım ve Orman birimince uygun bulunup bulunamayacağını sorun. Pay temliki, taksim ve elbirliğinden paylı mülkiyete geçiş de kanundaki izin çerçevesinde değerlendirilir. Tapuda ve teknik dosyada uygulanamayacak bir paylaşımı kesin sonuç gibi vaat etmeyin.