Mehmet
Admin
Kira artışı, konut ve çatılı işyeri kiralarında kural olarak yenileme döneminde TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı esas alınarak hesaplanır. Sözleşmede daha yüksek bir oran yazsa bile uygulanabilecek artış bu oranı aşamaz. Hesap için mevcut kira bedelini, artışın uygulanacağı ayda açıklanan TÜFE on iki aylık ortalama oranıyla çarpıp sonucu eski kira bedeline eklemeniz yeterlidir.
TÜFE, Tüketici Fiyat Endeksi’nin kısaltmasıdır. Kira artışında kullanılan oran, tek bir aylık enflasyon oranı veya yalnızca son ayın TÜFE değişimi değildir; TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır.
Uygulanacak dönem, kira sözleşmesinin yenilendiği aydır. Örneğin sözleşme 15 Kasım 2025’te başladıysa artış kural olarak Kasım 2026’daki yenileme döneminde uygulanır. Oran belirlenirken artışın uygulanacağı ay için açıklanan güncel oran dikkate alınmalıdır.
Hesaplama formülü şöyledir:
Artış tutarı = Mevcut kira × TÜFE oranı ÷ 100
Yeni kira = Mevcut kira + Artış tutarı
Ya da tek işlemle:
Yeni kira = Mevcut kira × (1 + TÜFE oranı ÷ 100)
Mevcut kiranın 20.000 TL, yenileme döneminde esas alınacak TÜFE on iki aylık ortalama oranının da varsayımsal olarak yüzde 40 olduğunu düşünelim.
Artış tutarı: 20.000 × 40 ÷ 100 = 8.000 TL
Yeni kira: 20.000 + 8.000 = 28.000 TL
Bu örnekte kiracının yeni kira bedeli 28.000 TL olur. Oran örnek amacıyla verilmiştir; gerçek hesapta sözleşmenin yenilendiği ay için geçerli resmî TÜFE oranı kullanılmalıdır.
Aşağıdaki oranlar birbirinin yerine geçmez:
Bu ayrım önemlidir çünkü haberlerde veya ekonomik tablolarda farklı TÜFE göstergeleri birlikte yayımlanabilir. Hesap yaparken özellikle “on iki aylık ortalamalara göre değişim” ifadesini taşıyan oranı kontrol edin.
Oranı yanlış ay üzerinden kullanmamak için şu sırayı izleyin:
TÜFE hesabı, normal yıllık yenileme döneminde uygulanabilecek artış üst sınırını gösterir. Bu hesap tek başına kira bedelinin piyasa rayicine yükseltilebileceği, taşınmazın değerinin arttığı veya kiracının mutlaka daha yüksek bir bedeli kabul etmek zorunda olduğu anlamına gelmez.
Ayrıca beş yıldan uzun süren kira ilişkilerinde kira bedelinin hâkim tarafından yeniden değerlendirilmesine ilişkin özel kurallar gündeme gelebilir. Bu durum, sıradan yıllık TÜFE hesabından farklıdır ve yalnızca mevcut kira ile TÜFE oranını çarparak çözülemez. Böyle bir uyuşmazlıkta sözleşme tarihi, önceki kira bedelleri, taşınmazın niteliği ve emsal kiralar birlikte değerlendirilir.
Sözleşmede TÜFE’den düşük bir artış oranı kararlaştırılmışsa kiracı açısından daha düşük oran uygulanabilir. Sözleşmede oran hiç yazmıyorsa bu durum kira artışının sınırsız olduğu anlamına gelmez; yenileme döneminde yasal sınır ve ilgili kira hükümleri dikkate alınır.
Konut kiralarında geçmişte geçici bir yüzde 25 artış sınırı uygulanmıştı. Bu geçici düzenlemenin hangi dönemleri kapsadığı ayrıca kontrol edilmelidir; eski bir yüzde 25 oranını her yenileme dönemine otomatik olarak taşımayın. 17 Kasım 2026 tarihli işlem için güncel mevzuat ve yenileme ayına ait resmî TÜFE açıklaması esas alınmalıdır.
Önce kira sözleşmesindeki başlangıç ve yenileme tarihini, son ödenen kira tutarını ve kullanılan TÜFE göstergesini karşılaştırın. Hata yalnızca oran veya hesap işlemindeyse doğru verilerle yeni hesap tablosu hazırlayın. Taraflar arasında beş yıllık süre, geriye dönük fark, kira tespit davası veya tahliye gibi başka bir uyuşmazlık varsa konu basit bir TÜFE hesabını aştığı için sözleşme ve ödeme kayıtlarıyla birlikte hukuki destek alınması gerekir.
TÜFE’ye göre kira artışı nasıl hesaplanır?
TÜFE, Tüketici Fiyat Endeksi’nin kısaltmasıdır. Kira artışında kullanılan oran, tek bir aylık enflasyon oranı veya yalnızca son ayın TÜFE değişimi değildir; TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır.
Uygulanacak dönem, kira sözleşmesinin yenilendiği aydır. Örneğin sözleşme 15 Kasım 2025’te başladıysa artış kural olarak Kasım 2026’daki yenileme döneminde uygulanır. Oran belirlenirken artışın uygulanacağı ay için açıklanan güncel oran dikkate alınmalıdır.
Hesaplama formülü şöyledir:
Artış tutarı = Mevcut kira × TÜFE oranı ÷ 100
Yeni kira = Mevcut kira + Artış tutarı
Ya da tek işlemle:
Yeni kira = Mevcut kira × (1 + TÜFE oranı ÷ 100)
Varsayımsal örnek hesap
Mevcut kiranın 20.000 TL, yenileme döneminde esas alınacak TÜFE on iki aylık ortalama oranının da varsayımsal olarak yüzde 40 olduğunu düşünelim.
Artış tutarı: 20.000 × 40 ÷ 100 = 8.000 TL
Yeni kira: 20.000 + 8.000 = 28.000 TL
Bu örnekte kiracının yeni kira bedeli 28.000 TL olur. Oran örnek amacıyla verilmiştir; gerçek hesapta sözleşmenin yenilendiği ay için geçerli resmî TÜFE oranı kullanılmalıdır.
Hangi oran dikkate alınır?
Aşağıdaki oranlar birbirinin yerine geçmez:
| Oran veya ölçüt | Kira artışında anlamı |
|---|---|
| TÜFE on iki aylık ortalama | Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenileme dönemindeki yasal üst sınırın belirlenmesinde kullanılan temel ölçüttür. |
| Tek aylık TÜFE değişimi | Yalnızca bir ay içindeki fiyat değişimini gösterir; kira artış hesabında doğrudan kullanılmaz. |
| Yıllık TÜFE değişimi | Son on iki aydaki fiyat değişimini gösterir; on iki aylık ortalama oranıyla aynı olmak zorunda değildir. |
| Sözleşmedeki artış oranı | TÜFE on iki aylık ortalama oranından düşükse uygulanabilir; daha yüksekse aşan bölüm uygulanamaz. |
Artış hesabını kontrol etme sırası
Oranı yanlış ay üzerinden kullanmamak için şu sırayı izleyin:
- Sözleşmenin yenileme tarihini belirleyin. Kira başlangıç tarihi ve yıllık yenileme günü sözleşmeden kontrol edilir; artış, her ay otomatik olarak değil, yenileme döneminde uygulanır.
- Mevcut kira bedelini kesinleştirin. Bir önceki dönemde gerçekten ödenen aylık kira bedelini esas alın; aidat, elektrik, su, yakıt veya ayrı hizmet bedellerini kira bedeline eklemeyin.
- Yenileme ayına ait TÜFE on iki aylık ortalama oranını bulun. Oranın açıklama tarihini ve hangi döneme ait olduğunu kontrol edin; farklı bir ayın veya farklı bir TÜFE göstergesinin oranını kullanmayın.
- Artış tutarını hesaplayın. Mevcut kira bedelini oranla çarpıp 100’e bölün.
- Yeni kira bedelini belirleyin. Bulduğunuz artış tutarını mevcut kiraya ekleyin ve kuruş yuvarlamasını ödeme dekontu ile kira sözleşmesinde tutarlı uygulayın.
- Sonucu belgeleyin. Kullanılan oranı, açıklama ayını, mevcut kirayı, artış tutarını ve yeni kira bedelini yazılı olarak saklayın; uyuşmazlık çıkarsa hangi veriye göre hesap yapıldığını gösterebilirsiniz.
Hesap sonucu ne anlama gelir?
TÜFE hesabı, normal yıllık yenileme döneminde uygulanabilecek artış üst sınırını gösterir. Bu hesap tek başına kira bedelinin piyasa rayicine yükseltilebileceği, taşınmazın değerinin arttığı veya kiracının mutlaka daha yüksek bir bedeli kabul etmek zorunda olduğu anlamına gelmez.
Ayrıca beş yıldan uzun süren kira ilişkilerinde kira bedelinin hâkim tarafından yeniden değerlendirilmesine ilişkin özel kurallar gündeme gelebilir. Bu durum, sıradan yıllık TÜFE hesabından farklıdır ve yalnızca mevcut kira ile TÜFE oranını çarparak çözülemez. Böyle bir uyuşmazlıkta sözleşme tarihi, önceki kira bedelleri, taşınmazın niteliği ve emsal kiralar birlikte değerlendirilir.
Sözleşmede TÜFE’den düşük bir artış oranı kararlaştırılmışsa kiracı açısından daha düşük oran uygulanabilir. Sözleşmede oran hiç yazmıyorsa bu durum kira artışının sınırsız olduğu anlamına gelmez; yenileme döneminde yasal sınır ve ilgili kira hükümleri dikkate alınır.
Konut kiralarında geçmişte geçici bir yüzde 25 artış sınırı uygulanmıştı. Bu geçici düzenlemenin hangi dönemleri kapsadığı ayrıca kontrol edilmelidir; eski bir yüzde 25 oranını her yenileme dönemine otomatik olarak taşımayın. 17 Kasım 2026 tarihli işlem için güncel mevzuat ve yenileme ayına ait resmî TÜFE açıklaması esas alınmalıdır.
Eksik veya hatalı hesapta ne yapılır?
Önce kira sözleşmesindeki başlangıç ve yenileme tarihini, son ödenen kira tutarını ve kullanılan TÜFE göstergesini karşılaştırın. Hata yalnızca oran veya hesap işlemindeyse doğru verilerle yeni hesap tablosu hazırlayın. Taraflar arasında beş yıllık süre, geriye dönük fark, kira tespit davası veya tahliye gibi başka bir uyuşmazlık varsa konu basit bir TÜFE hesabını aştığı için sözleşme ve ödeme kayıtlarıyla birlikte hukuki destek alınması gerekir.