İntifa hakkı ile irtifak hakkı arasındaki fark nedir?

İntifa hakkı ile irtifak hakkı birbirinin karşıtı değildir: intifa, irtifak hakları içinde düzenlenen özel bir haktır. Bu yüzden “intifa mı, irtifak mı?” sorusundan önce kayıttaki irtifakın hangi tür olduğunu belirlemek gerekir. Geçit, üst hakkı ve intifa aynı yetkileri vermez.

Genel başlıkla özel türü ayırın​

Türk Medeni Kanunu, irtifak haklarını farklı türler halinde düzenler. Kanunun 794. maddesindeki intifa, aksi düzenlenmedikçe konusu üzerinde tam yararlanma yetkisi sağlar. Bu yetki, taşınmazın mülkiyetini hak sahibine geçirmez.

Taşınmaz lehine irtifakta ise başka bir taşınmazın yararına belirli kullanım veya katlanma ilişkisi vardır. Örneğin geçit kaydını görmek, yararlanan kişiye evin tamamında oturma ya da bütün kira gelirini alma yetkisi verildiğini göstermez.


Tablo genel ayrımı gösterir. Hakkın gerçek kapsamı, kuruluş belgesi ve sicil kaydıyla birlikte okunur; yalnız adından serbest veya sınırsız kullanım sonucu çıkarılmaz.

Devir ve miras kuralları da aynı mı?​

Hayır. İntifada hakkın kendisiyle kullanımın başkasına bırakılması ayrıdır; 806. maddedeki sözleşme ve kişisel kullanım koşulları önemlidir. Gerçek kişinin intifası ölümle sona erer. Buna karşılık 826. maddede üst hakkı için aksi kararlaştırılmadıkça devredilme ve mirasçılara geçme esası vardır.

Bu nedenle bir hak için duyduğunuz “mirasla geçer” veya “başkasına bırakılamaz” açıklamasını bütün irtifaklara uygulamayın. Hak türünü belirlemeden devir planı kurmayın.

Tapuda hangi soru sorulur?​

“İrtifak var mı?” sorusunu; hangi hak, kimin veya hangi parselin lehine, hangi taşınmaz üzerinde, hangi kapsam ve süreyle kayıtlı sorularıyla tamamlayın. Kat irtifakı kaydını da burada anlatılan intifa veya geçit kullanımının başka adı saymayın; o kaydın yapı ve bağımsız bölüm ilişkisi ayrıca incelenir.