İmar kirliliğine neden olma suçu nedir?

İmar kirliliğine neden olma suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 184. maddesinde düzenlenir. Maddenin ilk fıkrası, yapı ruhsatı olmadan veya ruhsata aykırı biçimde bina yapan ya da yaptıran kişiyi konu alır ve bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörür. Ancak her tadilat veya her imar aykırılığının otomatik olarak bu suçu oluşturduğu söylenemez.

Kanunda hangi fiiller ayrılıyor?​

Bu madde yalnız bina yapımını düzenlemez. Ruhsatsız başlatılan inşaatların şantiyelerine elektrik, su veya telefon bağlantısına izin verilmesi ile yapı kullanma izni bulunmayan binalarda sınai faaliyete izin verilmesi de ayrı fıkralarda ele alınır.


Maddenin yer bakımından uygulanmasına ilişkin özel hükmü de vardır. Üçüncü fıkra dışındaki hükümler bakımından belediye sınırları veya özel imar rejimi koşulu ayrıca incelenir. Bu yüzden yalnız yapının bulunduğu mahalle adına bakılarak dosya sonucu çıkarılmaz.

Altıncı fıkraya göre ikinci ve üçüncü fıkralar, 12 Ekim 2004 tarihinden önce yapılmış yapılarla ilgili uygulanmaz. Bu tarih hükmü, eski yapılara ilişkin bütün suç hükümlerinden genel muafiyet anlamına gelmez.

Belediye cezası ile ceza davasını ayırın​

Bir idarenin ruhsat aykırılığı tespit etmesiyle ceza mahkemesinin suçun oluştuğuna karar vermesi farklı değerlendirmelerdir. İdari para cezası, durdurma veya yıkıma ilişkin işlem bulunması, bütün ceza unsurlarının kendiliğinden kanıtlandığı anlamına gelmez.

Dosyada ruhsat ve onaylı proje, aykırı olduğu ileri sürülen imalat, yapım zamanı ve kişilerin fiille ilişkisi incelenir. Sonradan satın alan malikle binayı yapan veya yaptıran kişinin aynı olduğu varsayılmamalıdır. İnceleme yalnız güncel tapu kaydına indirgenemez.

Uygun hale getirme neyi değiştirir?​

Türk Ceza Kanunu’nun 184. maddesinin beşinci fıkrasına göre, ruhsatsız veya aykırı binanın imar planına ve ruhsata uygun hale getirilmesi halinde birinci ve ikinci fıkralar bakımından kamu davası açılmaz; açılmışsa düşer ve mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar. Bu hüküm, yalnız “düzeltmeye başladım” demenin her dosyayı kapatacağı şeklinde yorumlanmamalıdır. Fiilî ve hukuki uygunluğun nasıl sağlandığı dosya üzerinden değerlendirilir.

Bir tebligat aldıysanız kararın hangi makamdan geldiğini, hangi imalatı ve hangi tarihi konu aldığını belirleyin. İdari işleme karşı başvuru ile ceza dosyasındaki savunmayı birbirinin yerine koymayın.

Sık sorulan sorular​

Evde yapılan her değişiklik bu suç mudur?​

Hayır. İşin niteliği, ruhsat gerekliliği ve ceza maddesindeki unsurlar ayrı ayrı değerlendirilir. “Tadilat” denilen işin gerçekte ne içerdiği önemlidir.

Binayı satın almak geçmişteki fiilin faili olmak demek midir?​

Tek başına satın alma kaydından kimin binayı yaptığı veya yaptırdığı sonucu çıkarılamaz. Kişinin fiille ilişkisi ve diğer kanuni koşullar ayrıca araştırılır.