İmar ipoteği, imar uygulamasıyla bağlantılı bir alacağın taşınmaz üzerinde ipotekle güvenceye bağlandığı kayıtlar için kullanılan ifadedir. Özellikle eski parselasyon ve tahsis dosyalarında görülebilir. Kaydın adından bugünkü borcu, alacaklıyı veya nasıl kaldırılacağını tek başına belirleyemezsiniz.
Önce tescil tarihi ve yevmiyeyi, dayanak encümen kararını, dağıtım/tahsis belgelerini ve alacağın kime ait olduğunu araştırın. Eski parsel değişmişse yeni parsellerle bağlantıyı kurun. Belediyeden yalnız “imar ipoteği var” cevabı almak yerine bu kaydın hangi işlemden doğduğunu açıklayan belgeyi isteyin.
Örneğin aynı eski uygulamadan birkaç parsel oluşmuşsa yalnız bir parselin belgesini görmek bütün alacak zincirini açıklamayabilir. Hangi kaydın kimin lehine devam ettiği ayrı ayrı belirlenmelidir.
İlgili idareden alacağın ve ödeme/terkin belgesinin hangi dosyada takip edildiğini, tapu biriminden ise gereken dayanak işlemi öğrenin. “Çok eski, kendiliğinden silinmiştir” varsayımıyla satış veya ödeme planı kurmayın.
Eski uygulamanın dayanağını bulun
Danıştayın yayımladığı karar örneklerinde, geçmişte 2981 sayılı Kanun çerçevesindeki uygulamalarda bedel ve tahsis ilişkisiyle bağlantılı ipotekler ele alınır. Bu örnekleri bugün her imar işleminde aynı yetkinin kullanılabileceği genel kural gibi okumayın. 2981 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırılmış olmasıyla eski bir dosyadan kalan sicil kaydının nasıl çözüleceği de ayrı sorulardır.Önce tescil tarihi ve yevmiyeyi, dayanak encümen kararını, dağıtım/tahsis belgelerini ve alacağın kime ait olduğunu araştırın. Eski parsel değişmişse yeni parsellerle bağlantıyı kurun. Belediyeden yalnız “imar ipoteği var” cevabı almak yerine bu kaydın hangi işlemden doğduğunu açıklayan belgeyi isteyin.
Kayıttaki tutar hangi hesabı gösteriyor?
Sicildeki tarihî rakamı, bugünkü ödeme veya kapatma tutarı olarak kabul etmeyin. Alacağın dayanağı, önceki ödemeler, hak sahipliği ve varsa yargı kararları kendi dosyasıyla incelenir. Değer güncelleme ya da faiz yöntemini internetten bulunan tek katsayıyla hesaplamayın.Örneğin aynı eski uygulamadan birkaç parsel oluşmuşsa yalnız bir parselin belgesini görmek bütün alacak zincirini açıklamayabilir. Hangi kaydın kimin lehine devam ettiği ayrı ayrı belirlenmelidir.
İpoteğin kaldırılması nasıl değerlendirilir?
Tapu Sicili Tüzüğü’nün 69. maddesi, terkini hak sahibinin istemi veya yetkili makam/mahkeme kararıyla ilişkilendirir. Uygulanacak yol, gerçek kaydın niteliği ve sona erme nedenine göre belirlenir. Ödeme belgesiyle sicilde terkin sonucunu ayrı kontrol edin.İlgili idareden alacağın ve ödeme/terkin belgesinin hangi dosyada takip edildiğini, tapu biriminden ise gereken dayanak işlemi öğrenin. “Çok eski, kendiliğinden silinmiştir” varsayımıyla satış veya ödeme planı kurmayın.
