Mehmet
Admin
Hisseli tapu, tek bir taşınmazın birden fazla kişi adına kayıtlı olmasıdır. Her malik taşınmazın tamamı üzerinde belirli bir paya sahip olur; ancak tapuda ayrıca belirli bir oda, tarla köşesi veya fiziksel bölüm kendisine ayrılmış sayılmaz. Tarla ya da arazi alırken yalnızca “kaç hisse” bulunduğuna değil, pay oranına, tapu niteliğine, kullanım durumuna, yola ve altyapıya da bakın. Böylece satın aldığınız şeyin belirli bir bölüm mü yoksa taşınmazdaki pay mı olduğunu doğru anlarsınız.
Örneğin 10.000 metrekarelik bir tarla dört kişi adına eşit paylarla kayıtlıysa her malik tapuda 1/4 pay sahibidir. Bu kayıt, maliklerden birinin mutlaka tarlanın kuzeyindeki 2.500 metrekareyi tek başına satın aldığı anlamına gelmez. Aksi yönde geçerli bir paylaşım veya kullanım düzenlemesi yoksa taşınmazın tamamı ortak mülkiyet konusu olmaya devam eder.
Bu nedenle ilanda “2 dönüm hisse satılık” denmesi, her zaman tapuda bağımsız ve sınırları belirlenmiş 2 dönümlük ayrı bir parsel bulunduğunu göstermez. Tapudaki parsel numarası, yüz ölçümü, pay/payda bilgisi ve taşınmazın niteliği birlikte incelenmelidir.
Hisseli tapu ifadesi günlük dilde farklı ortaklık türleri için kullanılabilir. Tapu kaydındaki ortaklık biçimini görmek önemlidir.
Paylı mülkiyette bir kişinin kendi payını devretmesi, taşınmazın belirli bir kısmını tek başına satmasıyla aynı şey değildir. Satış veya kullanım anlaşmazlığı doğmaması için sözleşmede ve varsa yazılı kullanım düzenlemesinde hangi hakkın devredildiği açıkça belirtilmelidir. Sözlü “şu bölüm senin” anlaşması, tapuda bağımsız parsel veya bağımsız mülkiyet oluşturmaz.
Satın alma kararı vermeden önce güncel tapu kaydı ve resmî belgeler üzerinden aşağıdaki noktaları karşılaştırın:
En sık karıştırılan konu, pay satın almayı belirli bir arazi parçası satın almak sanmaktır. Hissedarlar arasında kullanım konusunda anlaşma yoksa yol, kuyu, yapı, ekim alanı veya gelir paylaşımı sorunları çıkabilir. Ayrıca taşınmazın tamamı üzerindeki kararlar, diğer paydaşların haklarını da etkileyebilir.
Bu nedenle satıcının gösterdiği fiziksel alanı değil, tapuda devredilecek payı esas alın. İlan, kroki, özel ölçüm veya el yazısı paylaşım belgesi tapu kaydının yerine geçmez. Tapu ve imar kayıtları arasında uyumsuzluk varsa ödeme yapmadan önce, belgeleri taşınmaz hukuku konusunda çalışan bir avukata veya yetkili uzmana inceletin.
Hisseli tapuda hangi hak satın alınır?
Örneğin 10.000 metrekarelik bir tarla dört kişi adına eşit paylarla kayıtlıysa her malik tapuda 1/4 pay sahibidir. Bu kayıt, maliklerden birinin mutlaka tarlanın kuzeyindeki 2.500 metrekareyi tek başına satın aldığı anlamına gelmez. Aksi yönde geçerli bir paylaşım veya kullanım düzenlemesi yoksa taşınmazın tamamı ortak mülkiyet konusu olmaya devam eder.
Bu nedenle ilanda “2 dönüm hisse satılık” denmesi, her zaman tapuda bağımsız ve sınırları belirlenmiş 2 dönümlük ayrı bir parsel bulunduğunu göstermez. Tapudaki parsel numarası, yüz ölçümü, pay/payda bilgisi ve taşınmazın niteliği birlikte incelenmelidir.
Paylı mülkiyet ile elbirliği mülkiyeti farkı
Hisseli tapu ifadesi günlük dilde farklı ortaklık türleri için kullanılabilir. Tapu kaydındaki ortaklık biçimini görmek önemlidir.
| Kayıt biçimi | Temel özellik | Alım öncesi dikkat |
|---|---|---|
| Paylı mülkiyet | Her malikin belirli bir payı, örneğin 1/2 veya 3/8, tapuda gösterilir. | Payın oranını, taşınmazın tamamıyla ilişkisini ve fiilî kullanım düzenini kontrol edin. |
| Elbirliği mülkiyeti | Maliklerin ortaklığı belirli paylara ayrılmadan, ortaklık ilişkisine bağlı olarak devam eder. | Pay devri, satış ve ortaklığın sona erdirilmesi bakımından ayrıca hukuki inceleme gerekebilir. |
Tarla veya arazi alırken neyi kontrol etmelisiniz?
Satın alma kararı vermeden önce güncel tapu kaydı ve resmî belgeler üzerinden aşağıdaki noktaları karşılaştırın:
- Pay ve payda bilgisine bakın. Satıcının gerçekten ilan edilen oran kadar pay sahibi olup olmadığını, taşınmazın toplam yüz ölçümünü ve payın tapudaki karşılığını kontrol edin.
- Tapu niteliğini inceleyin. Kayıtta tarla, arsa veya başka bir nitelik bulunabilir. “Hisseli” olması, taşınmazın imarlı olduğu, yapılaşma hakkı bulunduğu veya konut yapılabileceği anlamına gelmez.
- Parselin fiilî kullanımını yerinde görün. Tel, yol, kuyu, yapı veya ekili alan gibi unsurların bulunması, o bölümün hukuken ayrı parsel olduğu anlamına gelmez. Fiilî sınır ile tapu sınırını karıştırmayın.
- İmar ve kırsal kullanım koşullarını ilgili idareden sorun. Tarım arazilerinde yapılaşma, ifraz, bölünme ve kullanım koşulları taşınmazın konumuna ve yürürlükteki planlara göre değişebilir; hisseli tapu bu izinleri kendiliğinden sağlamaz.
- Ortakların ve kullanım düzeninin durumunu öğrenin. Diğer paydaşların kim olduğu, yazılı bir kullanım veya paylaşım anlaşması bulunup bulunmadığı ve taşınmazda fiilî bir uyuşmazlık olup olmadığı satın almadan önce araştırılmalıdır.
- Satış belgesini paya göre düzenleyin. Sözleşmede parsel numarası, satılan pay oranı, toplam taşınmaz yüz ölçümü, bedel, teslim ve varsa kullanım anlaşması açıkça yazılmalı; tapu kaydıyla uyuşmayan “şu kadar metrekare yer” ifadeleri tek başına yeterli kabul edilmemelidir.
Hisseli tapunun başlıca riski nedir?
En sık karıştırılan konu, pay satın almayı belirli bir arazi parçası satın almak sanmaktır. Hissedarlar arasında kullanım konusunda anlaşma yoksa yol, kuyu, yapı, ekim alanı veya gelir paylaşımı sorunları çıkabilir. Ayrıca taşınmazın tamamı üzerindeki kararlar, diğer paydaşların haklarını da etkileyebilir.
Bu nedenle satıcının gösterdiği fiziksel alanı değil, tapuda devredilecek payı esas alın. İlan, kroki, özel ölçüm veya el yazısı paylaşım belgesi tapu kaydının yerine geçmez. Tapu ve imar kayıtları arasında uyumsuzluk varsa ödeme yapmadan önce, belgeleri taşınmaz hukuku konusunda çalışan bir avukata veya yetkili uzmana inceletin.