Hisseli tapuyu müstakil hale getirmek derken iki farklı sonuç kastedilebilir: bütün payların tek malikte toplanması veya arazinin bölünüp kişilere ayrı parseller verilmesi. İlkinde mülkiyet payları değişir; ikincisinde parsel ve paylaşma işlemleri gerekir. Bu sonuçların hiçbiri yalnız “müstakil tapu istiyorum” başvurusuyla otomatik oluşmaz.
Örneğin iki kişinin yarı yarıya malik olduğu tek parselde biri diğer payı da satın alırsa, parsel bölünmeden tek malik oluşabilir. İki kişinin arazinin yarısını ayrı tapularla edinmek istemesi ise farklıdır; yeni parsellerin oluşmasına izin verilip verilemeyeceği araştırılır.
İfraz, bir taşınmazın parçalara ayrılmasını anlatır. Fakat yeni parseller oluşmasının, her parselin kendiliğinden farklı bir ortağa ait olması anlamına geldiği varsayılmamalıdır. Mülkiyetin hangi kişiye hangi işlemle tahsis edildiği ve tescil sonucu ayrıca kontrol edilir.
Tarım arazilerinde bölünme, hisselendirme, taksim ve bazı devirler için özel hükümler bulunur. Bir şehirdeki arsa örneğinin aynı şekilde her tarlaya uygulanabileceğini düşünmeyin. Dosyanıza göre il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğü değerlendirmesinin gerekip gerekmediği araştırılır.
Başlangıçta hedefi, tarafların anlaşmasını ve taşınmazın bölünebilirliğini birlikte değerlendirin. İşleme ilişkin teknik ve hukuki uygunluk netleşmeden yeni tapu veya belirli parsel teslimini kesinleşmiş gibi kabul etmeyin.
Amacınız tek malik olmak mı, ayrı parsel almak mı?
| Hedef | İncelenecek yol |
|---|---|
| Aynı taşınmazın tamamının tek kişiye ait olması | Diğer payların geçerli işlemlerle edinilmesi ve tescil |
| Her ortağın ayrı parsel sahibi olması | Bölünme koşulları, ifraz ve uygun paylaşma/taksim işlemleri |
| Miras ortaklığında payların belirlenmesi | Elbirliğinden paylı mülkiyete geçiş; bu işlem tek başına fiziksel bölünme değildir |
Örneğin iki kişinin yarı yarıya malik olduğu tek parselde biri diğer payı da satın alırsa, parsel bölünmeden tek malik oluşabilir. İki kişinin arazinin yarısını ayrı tapularla edinmek istemesi ise farklıdır; yeni parsellerin oluşmasına izin verilip verilemeyeceği araştırılır.
Ayrı parsel için hangi kontroller gerekir?
Önce güncel tapu ve kadastro bilgileri, taşınmazın niteliği ve mülkiyet türü belirlenir. Sonra ilgili idare ve yetkili teknik birimlerle bölünme koşulları incelenir. Plan kararları, parselin boyutu, yol ve diğer uygulama koşulları sonucu etkileyebilir.İfraz, bir taşınmazın parçalara ayrılmasını anlatır. Fakat yeni parseller oluşmasının, her parselin kendiliğinden farklı bir ortağa ait olması anlamına geldiği varsayılmamalıdır. Mülkiyetin hangi kişiye hangi işlemle tahsis edildiği ve tescil sonucu ayrıca kontrol edilir.
Tarım arazilerinde bölünme, hisselendirme, taksim ve bazı devirler için özel hükümler bulunur. Bir şehirdeki arsa örneğinin aynı şekilde her tarlaya uygulanabileceğini düşünmeyin. Dosyanıza göre il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğü değerlendirmesinin gerekip gerekmediği araştırılır.
Ortaklar anlaşamıyorsa ne olur?
Anlaşma bulunmaması, bir ortağa arazide seçtiği köşeyi tek taraflı kendi adına kaydettirme yetkisi vermez. Kanuni koşulları varsa ortaklığın giderilmesi yolunda aynen paylaşma veya satış gündeme gelebilir. Satışla ortaklığın sona ermesi, herkesin ayrı bir arazi parçası almasıyla aynı sonuç değildir.Başlangıçta hedefi, tarafların anlaşmasını ve taşınmazın bölünebilirliğini birlikte değerlendirin. İşleme ilişkin teknik ve hukuki uygunluk netleşmeden yeni tapu veya belirli parsel teslimini kesinleşmiş gibi kabul etmeyin.
